Sütle ilgili Bilinmesi Gerekenler

Hayatımız boyunca en çok tükettiğimiz gıdalardan biri de süttür.

Sütün kalitesi ve sağlık emniyeti, süt üreticisinde (çiftlikte) başlar.

Türkiyede son yıllarda sütün raf ömrünü uzatan pastörizasyon, sterilizasyon gibi ısıl işlemlerin yapıldığı fabrikaların kullandığı teknolojide ve hijyende gözle görülür ilerlemeler gözlemlenirken, bunların hayvanın yetiştirildiği, sağıldığı, sütün toplandığı yerlerde yaygınlaşamadığı gözlenmektedir.

Sütün neden olacağı tehlikeler

I) Patojen (hastalık yapan) mikroorganizmalar
II) Mikotoksinler
III) Sütte doğal olarak var olan alerjik maddeler
IV) Kimyasal kalıntılar
V) Antibiyotik kalıntıları
VI) Hormonlar
Patojen mikroorganizmalar

Çiftlikte süt sağılması-toplanması sırasında süte bulaşması muhtemel mikroorganizmalar: Stafilokoküs aureus, Streptokokus pyogenes, Salmonella, Klostridium perfringens, Kamfilobakter jejuni, Esherichia koli, Shigella, Yersinia enterokolitika, Listeria monocytogenes. Bu mikroorganizmalar hayvanın memesinin kirli olmasından, sütü sağan kişinin ellerinin kirli olmasından ya da elinde, boğazında yaralar olmasından, topraktan, dışkıdan, iyi temizlenmemiş sağma ekipmanı ya da kap ve haşerelerden, çamurdan, zemin yıkamada kullanılan ve hayvana bulaşan kirli sudan bulaşabilir.

Aslında çiftliğin tam olarak steril olması mümkün değildir. Ancak, sağma esnasında temizlik kurallarına uyarak, süte mikrop bulaşması minimuma indirilebilir. Özellikle meme iltihabı olan hayvanlardan, dışkıdan, kirli kapdan ve ellerden olabilecek bulaşmalara dikkat edilmelidir. Bulaşmanın tamamen önlenmesi imkansız olduğu için de yapılacak ikinci şey, bulaşan mikrobun süt içinde gelişmesini ve çoğalmasını önlemektir. Bu amaçla süt, sağıldıktan sonra işleneceği fabrikaya gelene kadar soğuk muhafaza edilmelidir.

Mikotoksinler

Küfler tarafından üretilen zehirli ve kanserojonik maddelerdir. Bir mikotoksin olan Aflatoksine (M1) Türkiyede izin verilen maksimum miktar kgda 0.00005 miligramdır. Sütte aflatoksin oluşumunun sebebi, hayvana küflü yem, saman, vb yedirmektir. Türkiyede hayvana evde kullanılmayan küflenmiş ekmek, nemli ve küflü saman yedirmek, malesef sık rastlanan bir durumdur.

Alerjik maddeler

Süt, fıstık, yumurta, kabuklu deniz ürünleri, buğday gibi ürünler yaygın alerjik maddelerdir. Sütteki alerjik maddeler kasein, beta-laktoglobulin ve alfa-laktoglobulindir. Süt proteinlerine alerjinin kalıtsal olduğuna inanılmaktadır. Ancak, insanların çoğunluğu sütü herhangi bir alerjik reaksiyon göstermeden kullanabilmektedir.

Kimyasal tarım ilacı kalıntıları

Bu tip maddeler süte, hayvanın otladığı yerlerde kullanılan sinek, yabani ot, gübre, küf-bakteri üremesini önlemek için yapılan ilaçlamalar, sütün işlendiği fabrikalarda kullanılan temizlik-dezenfeksiyon işlemi sonucunda ekipman yüzeyinde kalan artıklar, vb. yoluyla bulaşmaktadır.

Antibiyotik kalıntıları:

Hayvanın sağlıklı olması, sağlıklı süt için önemli bir ön koşuldur. Hayvana çeşitli sağlık problemlerinde ilaç verilmesi bazen kaçınılmazdır. Ancak hayvana verilebilecek ilaçlar ve dozları konusunda ilgili yasalara uymak gerekmektedir. Hayvanda kullanılabilecek penisilin gibi antibiyotikler sütle beraber sütü içene geçebilmekte ve bazı kişilerde bu maddeler alerjik olabilmektedir. Ayrıca, antibiyotik içeren süt mayalanmadığından yoğurt yapımında kullanılamamaktadır.

Hormonlar

Doğal olarak hayvan ve insanlarda zaten bulunurlar. Estradiol, oxytocin gibi hormanlara hayvanlarda izin verilmektedir. Hormon kullanımında, çiftçinin veteriner önerilerine ve maksimum dozlara dikkat etmesi gerekmektedir.

Son söz

Gelişmiş ülkelerde hayvana verilen bütün ilaçlar, hormonlar, miktar ve zaman olarak çiftçi tarafından kaydedilmektedir.
Yukardaki diğer tehlikeler, mikroorganizma ya da antibiyotik varlığı gibi, süt alımında gıda firmalarının kalite kontrol faliyetlerinde, yani sütü alması ya da red etmesinde anahtar rol oynamaktadır.
Sütten kaynaklanabilecek alerjik reaksiyonlarda ise tüketicinin kendisinin dikkatli olması beklenir.
Son olarak, bilmediğiniz kaynaktan süt almayın ve özellikle küçük çocuğunuza verdiğiniz sütü, önce kendiniz tadın.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),