Güneş ve Tatil

Güneşin iliğimize kadar ısıtıcı ışınları altında kendimizden geçmek kadar, açık renk giysiler içinde bronzlaşmış bir tenle dolaşmak da çok hoş. Bu nedenle sık sık güneşlenmeye koşuyoruz. Ancak unutmamamız gereken bir gerçek de güneşin bazen insanı çok kötü yakabileceği.

İnsan derisine renk veren melanin, güneşin zararlı ışınlarına karşı koruyucu etki yaratır. Güneşe maruz kaldıkça renk hücreleri (melanosit) giderek daha fazla melanin salgılar. Rengimiz koyulaştıkça cildimiz daha fazla korunmuş olur.

Mevsimin başında, cildimizin korunma önlemi almadığı bir dönemde güneşin altında biraz fazla kalırsak güneş yanığı oluşabilir. Açık renk tenli bir kişi öğle güneşi altında 15 dakika korunmasız kalırsa ciddi yanıklar oluşabilir. Çok koyu tenli bir kişi için bu süre birkaç saate kadar uzayabilir.

Sıcak yakmalarının tersine güneş yanığı anında fark edilmez. En kötü tablo yandıktan 6 ile 48 saatlik süre sonrasında kendini gösterir. Toksin salgılanmasına bağlı ateş ve kırıklık, ciltte ödem (şişlik), özellikle bacaklarda görülebilir.Ağrı bazen dayanılmaz boyutlara varabilir.

Uzun dönemli yani yıllar içindeki yanıklar malign melanom denilen tehlikeli cilt kanseri, hızlı yaşlanma, yaşlılık lekeleri, bazal ve skuamöz tip cilt kanserleri oluşumuna yol açabilir. Katarakt denilen, göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi hali de ultraviyole ışınının yol açtığı sonuçlardan biridir.

Öğle saatlerine dikkat
Saat 10 ile 14 arasında güneş ışınları iyice dik gelir. Yaz saati uygulaması nedeniyle bu saatleri 11 ile 15 arası olarak düşünmek daha doğru. Güneş ışınlarının atmosferde katettiği mesafe kısa olduğu için atmosferin filtre etkisi azalır ve bu saatlerde tehlike daha fazladır. Aynı nedenlerle yüksek irtifalı yerlerde (dağlar vs.) de tehlike daha yüksek olmaktadır. Kumun, suyun yansıtıcı etkisi nedeniyle şemsiye altında oturanlarda bile ciddi yanıklar görülebilmektedir.

Belirtiler
Yukarıda da belirttiğimiz gibi güneş yanığı hemen belirti vermez. Belirti vermeye başladığında cilt sıcak ve kızarıktır. Dokunmakla acır. Ciltte şişmeler görülebilir.Birkaç gün sonra su toplamaları başlar, daha sonra bu deri soyulur. Bazen toksik etki nedeniyle titreme, ateş, bulantı, kusma gibi belirtiler de görülebilir. Şuur bulanıklığı ve kramplar gibi belirtilerin görülmesi sıcak çarpması belirtisidir ve acil müdahaleyi gerektirir.

Güneş yanığına nasıl müdahale emeliyiz?
Güneş yanığı oluştuğu hallerde ilk olarak yapılması gerekenler soğuk duş ve yanık yerlere soğuk suyla ıslatılmış havlularla kompres uygulanmasıdır. Kompres uygulanacak suya karbonat katılması, ağrıyı azaltabilir. Bu cilde buz uygulanması yanığın artmasını sağlamaktan başka bir işe yaramaz.. Nemlendirici bir losyonun uygulanması gerginliği azaltarak rahatlatıcı olabilir. Vazelin ve benzeri yağlı pomatların kullanılması cildin hava alması engellediği için yanığın etkilerini arttırır ve iyileşmeyi geciktirir.

Ciltte reaksiyonun çok olduğu hallerde kortizonlu kremlerden yararlanılabilir. Yanığın sistemik belirtilerinin yoğun olduğu hallerde doktorlar hap veya iğne şeklinde kortizon uygulamaları yapabilmektedir.

Titreme ve ateş ile ağrıları azaltmada ağrı kesici, ateş düşürücü etkili haplardan yararlanılabilir.

Korunma
Özellikle güneşin dik geldiği saatlerde güneşe çıkmamak önemlidir. Koruma faktörü en az 15 olan koruyucu krem ve losyonlar kullanılmalı, burun, kulak, yüz ve omuzlara daha fazla dikkat etmelidir.

Koruyucu kremlerin güneşe çıkmadan 20-30 dakika kadar önce uygulanması, suya her girdikten sonra tekrarlanması tam etki açısından önemlidir.

Özellikle çocuklara geniş kenarlı şapka giydirmeye dikkat etmek gerekir. Ultraviyole ışınlarına karşı filtre edici özelliği bulunan güneş gözlüğü kullanmak, katarakta karşı gözleri koruyacaktır.

Dudakların korunması yoktur. Bu nedenle uzun süreli olarak güneş altında kalanlarda dudak kanserleri de görülür. Güneşte çok duruyorsanız dudaklarınıza da koruyucu (lip balm) sürmeyi ihmal etmeyin.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa

Al Pacino Vibe: İtalyan Yemekleri, Sinema Estetiği ve Unutulmaz Restoran Atmosferi

Al Pacino denildiğinde akla yalnızca güçlü oyunculuk performansları değil, aynı zamanda klasik İtalyan-Amerikan yemek kültürü de gelir. Özellikle The Godfather ile hafızalara kazınan loş ışıklı r

Soul Asian Street Food Kore lezzetleri

Asya sokak lezzetlerini modern sunum anlayışıyla bir araya getiren yeni nesil gastronomi markalarından biri olarak dikkat çekiyor. Son yıllarda Türkiye’de yükselen Uzak Doğu mutfağı ilgisiyle birlikte

Sanayi Street Food Festivali 17 mayısta Bornovada

Sanayi Street Food Fest, klasik gastronomi festivallerinden farklı olarak sokak kültürü, müzik, sosyal deneyim ve modern şehir yaşamını aynı atmosferde bir araya getiren yeni nesil etkinliklerden biri