Kansızlık

Kadınlarda kansızlığın görülme oranlarının erkeklere oranla 5-10 kat daha fazla olmasının nedenleri; kadında demir depolarının az olması, aylık kayıplar, doğum esnasında bebeğe demir verilmesi, doğum ve hamilelik dönemindeki kayıplar gibi faktörlerin varlığıyla açıklanabilir.
Üreme çağındaki kadınların önemli bir kısmında demir eksikliğine bağlı olarak rastlanan kansızlık türü, çoğu durumda aşırı adet kanamasına bağlı olarak meydana gelen bir durum olmakla birlikte önlenmesi ve tedavisi en kolay olan kansızlık durumudur.

Kansızlık Nedir?
Kan temel olarak 2 bölümden oluşur. Birinci bölüm şekilli elemanlar denilen akyuvar, alyuvar gibi hücreler, ikinci kısım ise bu şekilli elemanları taşıyan sıvı yani plazmadır. Alyuvarların plazmaya yüzdesine hematokrit adı verilir. Normalde hematokrit %38-45 arasındadır. Yani kanın %38-45i şekilli elemanlar geri kalanı ise plazma tarafından oluşturulmaktadır. Alyuvarlar kanda oksijen taşırlar ve belirli bir düzende çalışabilmelerini sürdürebilmek için düzenli olarak üretilmeleri, gerekli sayıya ulaşmaları gerekmektedir. Yaşlanan hücreler dalak tarafından devre dışı bırakılırken kemik iliğinde yapılan yeni hücreler kana verilir. Alyuvarların oksijen taşıyabilmeleri için hücrelerin içinde hemoglobin bulunur. Demir, hemoglobinin ana yapısında bulunan bir elementtir. Doğada metal olarak bulunan bu element vücutta üretilemediğinden besinlerle dışardan alınması zorunludur.

Besinlerle alınan demir sindirim sisteminden kana geçtiğinde bazı taşıyıcılar tarafından alınarak alyuvarların üretildiği kemik iliğine taşınır. İhtiyaç fazlası çeşitli organlarda depolanır. Günlük ihtiyacın besinlerle karşılanamadığı durumlarda bu depolardan faydalanılır.
Günlük alım yetersiz olduğunda veya ihtiyaç fazlasında depoların tükenmesiyle alyuvarlar üretimi aksamaya başlar. Eğer kişi diet ya da ilaçlar ile yeteri kadar demir almıyor ise kansızlık ortaya çıkar.

Üretimin aksamasıyla hissedilen alyuvar eksikliği ilk başlarda vücudun aldığı çeşitli önlemlerle hissedilmeden giderilmeye çalışılır. Önlemler de yetersiz kaldığında 'kansızlık' yani demir eksikliğinden kaynaklanan anemi; alyuvar üretiminin yetersiz kalmasıyla vücutta çeşitli belirtiler vermeye başlar.

Belirtiler
Pekçok kişi anemik olduğunun farkında değildir. Anemi yavaş yavaş geliştiğinde vücut bu duruma tolerans geliştirir. Anemi sıklıkla yapılan rutin incelemeler sırasında farkedilir. En sık karşılaşılan belirtiler :

Halsizlik, çabuk yorulma
(Her ne kadar kalp ve akciğerler dokunun ihtiyacını karşılamak için normalden fazla yorulsalar da vücudun oksijen ihtiyacını karşılamak için yetersiz kalmaktadırlar. Bu durum halsizlik, güçsüzlük gibi belirtilere neden olur.)
Soluk görünüm
(Cilde sağlıklı rengini veren cilt altında bulunan kılcal damarlardır. Kansızlık durumunda cilt rengi kansızlığın şiddetine bağlı olarak solgunlaşır.)

Çarpıntı
(Kanın hacmi azaldığı için kalp organlara yeterli miktarda kan dağıtımı yapabilmek için daha çok çalışmaya başlar. Nabız artar, kalp bu aşırı aktivite yüzünden yorulmaktadır ve düzensiz atarak çarpıntılara neden olabilir.)
Merdiven çıkma, yürüyüş gibi aktivitelerde hemen yorulma ve nefes nefese kalma, nefes darlığı
(Kalbin yaptığı fazla devirle birlikte gereğinden fazla çalışmaya başlayan akciğerler nefes darlığına sebep olabilir.)
Başdönmesi, baygınlık
Başağrısı
Tırnak diplerinin soluklaşması
Sarılık (nadir)
Karın ağrısı (nadir)
Vücut ısısının kontrolünde kanın işlevleri son derece önemlidir. Kanı az olan kişiler bu nedenle daha çok üşürler.

Bu belirtilerin büyük bir kısmının hamileliğin erken döneminde de normalde görülebilen yakınmalar olduğu gözden kaçırılmamalıdır.

Tanı
Demir eksikliğine bağlı kansızlığın tanısı kolaydır. Kan sayımında hemoglobin ve hematokrit değerlerinin normalin altına inmiş olması ve alyuvarların ortalama büyüklüklerinin azalmış olması demir eksikliği anemisi tanısı için yeterlidir:

Tedavi
Kansızlık kalbin gereksiz yere çalışmasına ve dokuların oksijen ihtiyacının tam olarak karşılanamamasına neden olan bir durum olduğundan mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Demir eksikliğine bağlı kansızlığın tedavisinde tedavi demir kaybını durdurmayı amaçlar. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda birçok sebebe bağlı olarak yaşanabilen yoğun adet kanamaları tedavi edildiğinde kansızlık kısa zamanda düzelecektir. Adet kanamalarının azaltılmasına ek olarak boşalan demir depolarının yeniden yeterli seviyelere ulaşması için ağızdan alınan tablet veya şuruplar, bazı durumlarda enjeksiyon yoluyla yapılan demir takviyesi kansızlığın giderilmesini daha da hızlandırır.

Önlem
Demir içeriği yüksek olan besinlerin düzenli olarak tüketilmesi (koyu yapraklı sebzeler)
Yeterli miktarda folik asit içeren besinlerin tüketilmesi
Yeterli miktarda C vitamini alınması (C vitamini demirin bağırsaklardan daha kolay emilmesini sağlar)
Çay, demir emilmesini engelleyen maddeler içerdiğinden genel olarak çok çay içme alışkanlığından vaz geçilmesi

Kaynak:Evylady

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa

Al Pacino Vibe: İtalyan Yemekleri, Sinema Estetiği ve Unutulmaz Restoran Atmosferi

Al Pacino denildiğinde akla yalnızca güçlü oyunculuk performansları değil, aynı zamanda klasik İtalyan-Amerikan yemek kültürü de gelir. Özellikle The Godfather ile hafızalara kazınan loş ışıklı r

Soul Asian Street Food Kore lezzetleri

Asya sokak lezzetlerini modern sunum anlayışıyla bir araya getiren yeni nesil gastronomi markalarından biri olarak dikkat çekiyor. Son yıllarda Türkiye’de yükselen Uzak Doğu mutfağı ilgisiyle birlikte

Sanayi Street Food Festivali 17 mayısta Bornovada

Sanayi Street Food Fest, klasik gastronomi festivallerinden farklı olarak sokak kültürü, müzik, sosyal deneyim ve modern şehir yaşamını aynı atmosferde bir araya getiren yeni nesil etkinliklerden biri