Antibiyotiğin gribe faydası yok

En küçük rahatsızlıkta bile ilk akla gelen ilaç antibiyotiktir. Özellikle grip gibi yaygın hastalıklarda antibiyotik kullanımı yarar yerine
vücuda daha fazla zarar getirir.

SIK kullanılan ilaçlar arasında ilk sıralarda yer alan antibiyotik, çoğunlukla doktora danışılmadan alınan bir ilaçtır. Her hastalıkta fayda sağlamadığı gibi vücuda çok ciddi zararlar da getirebilir. Amerikan Hastanesi Check-up Bölümü'nden Dr. Hayri Aydın, sorularımızı yanıtladı.

- Antibiyotik hangi rahatsızlıklar için kullanılır?
Genel olarak antibiyotik dendiği zaman aklımıza gelen bakteriler için üretilmiş olan ilaçlardır. Bunlar genelde sinüzit, farenjit gibi üst solunum yolu enfeksiyonları veya bronşit, zatürre gibi alt solunum yolu enfeksiyonları için kullanılır.
Bunun dışında sindirim sistemindeki ishallerin bakteriler ile olanları ve idrar yolu enfeksiyonları gibi diğer bakteriyel enfeksiyonlarda da kullanılır. Bildiğimiz antibiyotikler viral enfeksiyonlarda, yani virüslerin yol açtığı enfeksiyonlarda herhangi bir fayda göstermez. Ancak son yıllarda özellikle değişik virüslere karşı antiviraller geliştirilmiş olup, bunları genel antibiyotik diye tanımlamaktan kaçınmak lazım.

ERKEN DÖNEMDE ALINIRSA
- Gripte antibiyotik kullanılır mı?
Bizim grip diye adlandırdığımız hastalıklar aslında çok çeşitlidir. Grip denince influenza virüsünün yol açtığı solunum yolu hastalığı anlaşılmalıdır. Bunun dışında bir çok solunum yolu virüsünün veya bakterisinin yol açtığı solunum yolu şikayetleri gösteren rahatsızlıklar bulunabilir. İnfluenza virüsünün yol açtığı gripte bu güne kadar alıştığımız antibiyotiklerin herhangi bir rolü yoktur. Ancak son yıllarda 2 tane yeni antiviral çıkmıştır ve bunlar eğer influenza virüsü hastalığa sebep oldu ise, erken dönemde alınırsa hastalık süresini kısaltıp fayda sağlayabilir.

Fakat grip mi yoksa başka bir solunum yolu virüsüne bağlı bir hastalık veya bakteriyel bir enfeksiyon mu olduğunun ayırt edilebilmesi lazım. Bunlardan sadece sonuncusunda antibiyotiğin yeri vardır.

CEVAP VERMEZLER
- Gripte antibiyotik kullanımı gereksiz midir?
Grip denince eğer influenza virüsü tarafından yaratılmış bir solunum yolu hastalığından bahsediyorsak o zaman bildiğimiz sıradan antibiyotiklerin herhangi bir faydası yoktur. Zaten genel olarak üst solunum yolları hastalıklarının yani burun akması, hapşırma, boğaz ağrısı, öksürük, kırıklık, ateş gibi şikayetlerle seyreden rahatsızlıkların %60-70'i viral kökenli olup, bildiğimiz antibiyotiklere cevap vermezler. Ancak influenza virüsünün yol açtığı solunum sistemi hastalıklarında influenzaya karşı geliştirilmiş olan antivirallerin yani virüs antibiyotiklerinin faydası olabilir.

- Gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek mümkün müdür? Nasıl?
Öncelikle bu konuda hem hastaların hem hekimlerin sürekli olarak eğitilmesi gerekiyor. Gereksiz antibiyotiği önlemenin en kesin yolu tabii ki hangi hastalığın bakteriyel hangi hastalığın viral olduğunun, belirli bir kesinlikte ayırt edilebilmesi. Maalesef bugünkü teknolojiyle bu konuda çok yeterli değiliz. O açıdan daha çok doktorun ve hastanın karşılıklı olarak bilgiyi doğru paylaşması, iyi bir iletişim kurması ve hastanın antibiyotik kullanımının ertelenmesine olumsuz bir yaklaşımı olmaması gerekir. Tereddüt edilen durumlarda mümkün ise bir kaç gün beklenip şikayetlerin iyiye mi, kötüye mi gittiği gözlenebilir. Bu şekilde de rahatsızlığın viral ya da bakteriyel olduğu konusunda bir fikir elde edilinebilir. Bunun dışında antibiyotiklerin reçetesiz satılması tabii ki en çok gereksiz kullanımı artıran olgudur. Çoğu zaman eczanelerde antibiyotik tavsiyelerinde bulunulmaktadır.
Doktorların zorlandığı antibiyotik kullanımı konusu bu eğitimi almamış kişiler açısından çok daha zordur.

SAKINCALARI NELER?
- Grip sırasında antibiyotik kullanmanın ne gibi sakıncaları oluyor?
Antibiyotikler her ne kadar rahatlıkla tolere edilebilen, genel olarak problem çıkarmayan ilaçlar olsa da neticede bir ilaçtır. Hepsinin etkisinin yanı sıra yan etki ihtimali de vardır. Her şeyden önce Penisilin ve benzeri antibiyotikler daha çok olmak üzere hepsi alerji geliştirebilir.

Eğer geçmişte bir kullanıma bağlı allerji hikayesi yoksa bunu önceden kestirebilmek çok kolay değildir. Bunun dışında sindirim sistemi şikayetleri yaratabilir. Çok daha nadir olarak karaciğer, böbrek toksisiteleri oraya çıkabilir. Hanımlarda daha sık olarak bu antibiyotik kullanımı çeşitli jinekolojik enfeksiyonlara sebep olabilir. Bu faydalı bakterilerin öldürülüp yerine zararlı bakteriler veya mantarların hakimiyet kurması ile ortaya çıkar. Yine antibiyotik kullanımı kadın ve erkek bağırsağındaki faydalı bakterileri öldürerek zararlı bakterilerin yol açtığı kanamalı kolitler ortaya çıkarabilir.
Bir de tabii ki kullandığınız her antibiyotik bir şekilde vücuttan doğaya atılmakta, hem vücutta, hem vücut dışında doğada bu antibiyotiklerin bulunuşu bunlara karşı bakteriler tarafından direnç gelişmesine sebep olmaktadır. Antibiyotik dozları yıllar içerisinde gitgide artmakta veya bazı antibiyotikler direnç gelişimi sebebi ile artık işimize yaramaz hale gelmektedir. Bu yüzden sürekli yeni antibiyotikler bulmaya çalışılmaktadır.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),