Demir eksikliği çocuğun zekasını etkiliyor

Demir, vücudun bir çok fonksiyonunun yerine getirilmesinde görev alır ve hücresel düzeyde tüm organları etkiler. Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı?ndan Yrd. Doç. Dr. E. Mahir Gülcan: ?Demir eksikliğinin, çocuğun etkileşime geçmesini önleyip, öğrenme yetisini engelleyebildiği ve zihinsel yeteneklerini köreltebildiği, bunun sonucunda; bebeklik ve küçük çocukluk döneminde, zeka düzeyini yaklaşık 9 puan geriletebileceği, yapılan bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır.? diyor.

Çocuklarda demir eksikliğinin nedenleri

Demir eksikliği, diyet ve eğitimdeki gelişmelere rağmen, çocukluk çağının en sık anemi (kansızlık) nedenidir. Çocuklarda demir eksikliği gelişmesine en sık katkıda bulunan faktörler şunlardır:

1. Bebeklik, erken çocukluk (oyun çağı), ergenlik dönemi gibi hızlı büyüme dönemleri sırasında artan demir gereksinimi.

2. Eksik demir alımı (sağlıksız ve dengesiz beslenme, fakirlik).

3. Kan kaybı.

4. Ağır ishal ve uzun süre devam eden bağırsak iltihaplarına bağlı besinle alınan demirin, bağırsaklardan emilememesi.

5. Prematürelik (erken ve düşük kilolu doğum).

Eğer çocuğunuz yirmi dört aydan küçükse, bu dönemdeki hızlı büyüme nedeniyle, demir eksikliği açısından en yüksek riske sahiptir. Zamanında doğan bebekler, genellikle 4-6 aylık olana kadar, yeterli demir depolarına sahiptir. Demir eksikliği anemisi, çoğunlukla bebeğiniz dokuz aylık olana kadar belirgin hale gelmez.

İnek sütünü erken vermeyin

İnek sütünü çocuğunuza erken vermeniz, demir eksikliği anemisi riskini artırır. Bunun nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:

? İnek sütü, yeterli miktarda demir içermez.

? Özellikle bir yaşından sonra, günde 700 ml?den fazla süt içen çocuklar, yüksek miktarda demir içeren diğer besinlere gereksinim duymayabilir.

? İnek sütüne bağlı olarak, bağırsakta gizli kanamalar olabilir.

Ergenlik döneminde, özellikle kız çocuklarındaki hızlı büyüme, adet ve kötü beslenme nedeni ile demir eksikliği anemisi için riskli bir dönemdir.

Belirtiler

Demir eksikliği, başlangıçta hiç belirti vermeyebilir ya da solukluk, halsizlik gibi çok belirgin olmayan bulgularla ortaya çıkabilir, ancak demir eksikliğinin ağırlaşmasıyla birlikte, başta kansızlık olmak üzere, birçok problemi de beraberinde getirir. Kansızlık dışında, demir eksikliğinin çocuğunuzda neden olabileceği sorunlar şunlardır:

1. Gelişme geriliği.

2. Davranış değişiklikleri (huzursuzluk, uykusuzluk, sinirlilik).

3. Entelektüel fonksiyonlarda bozulma.

4. Beyaz kan hücrelerinin fonksiyonlarının bozulması.

5. Bağışıklık sisteminde bozulma.

6. Gıdaların bağırsaktan emiliminin ve sindiriminin bozulması.

7. Tırnaklarda şekil bozukluğu.

8. Egzersiz sırasında çabuk yorulma.

9. Hayati tehdit oluşturan kalp yetmezliği.

Tam kan sayımı tahlilinde, kanda demir miktarının belirlenmesiyle, demir eksikliği ve buna bağlı anemi tespit edilir. Çocuğunuz demir eksikliği açısından risk taşıyorsa, mutlaka bu testler yapılarak taranmalıdır. Tüm çocuklar için, bebeklikte bir kez, tüm 13-19 yaşındaki gençler için ergenlik döneminde bir kez olmak üzere tam kan sayımı tahlili, demir eksikliğinin tespiti, tedavisi ve demir eksikliğine bağlı oluşabilecek problemlerin önlenmesi için yapılmalıdır.

Beslenme nasıl olmalı

Çocuğunuzun vücudunun kolayca emebileceği, demirden yana zengin gıdalar arasında; etler (özellikle ciğer), balıklar, tavuk eti, yumurta, sebze (bezelye ve fasülye), patates ve pirinç vardır. Çocuğunuzun, besinlerden aldığı demirin, bağırsaklarında etkili bir şekilde emilimini artırmak için; ona, turunçgillerden bir meyve suyu içirebilirsiniz. Bunun aksine, süt ve çay demir emilimini azaltır.

Tedavi

Çocuğunuzda görülen demir eksikliği anemisinin tedavisi veya çocuğunuzu bu hastalıktan korumak için; onu, öncelikle demir içeren besinlerle yeterli ve dengeli beslemeniz şarttır.

Çocuklar, hamile veya adet durumundaki kadınlar gibi yüksek demir ihtiyacı olan kimseler için, içinde demir bulunan yiyeceklerden bol miktarda yemek, özellikle önemlidir. Bu, aynı zamanda vejetaryenler, rejim yapanlar ve bebekler gibi, gıdalarında az demir bulunan kişiler için de büyük önem taşır.

Anne sütündeki demir, vücudun kullanımı bakı¬mından özel bir kolaylığa sahiptir, ancak anne sütü, 9 aylıktan daha büyük olan bebeklerin, hızlı büyümesine imkan vermeye yetecek miktarda demir içermez. Dolayısıyla, anne sütüyle beslenen bebeklere, 9 aydan sonra, takviye olarak demir damlaları veya demir takviyeleri verilmelidir. Eğer bebeğinizi mamayla besliyorsanız, bunun için, demir takviyeli mamaları kullanabilirsiniz.

Çocuğunuzun hızla büyüme gösterdiği dönemlerde veya hamilelik döneminizde, demire olan ihtiyacınız artabilir. Böyle zamanlarda, demir takviyesi alabilirsiniz, ancak bu konuda aşırıya kaçmamaya dikkat edin. Çocuğunuzda, yüksek derecede demir eksikliği yoksa, yukarıdaki beslenme şekillerine ve emilimi kolaylaştırıcı noktalara dikkat ederek, vücudunun demir oranını dengeleyebilirsiniz, ancak ileri derecede olan demir eksikliği durumunda, kan tahlili ile eksikliğin derecesi tespit edildikten sonra, uygun demir ilaçlarını, doktor takibi ve kontrolünde belli bir süre vererek hastalığı tedavi edebilirsiniz.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Nehşehir simidi geçmişten günümüze değişmeyen lezzet

Nevşehir simidi, Kapadokya’nın taş fırın kültüründen doğmuş yerel bir lezzettir. Anadolu’da simit geleneği çok eskiye dayansa da her şehrin simidi farklıdır. Nevşehir simidi de bölgenin coğrafyası ve

Alman ızgara köfte ile Türk ızgara köfte farkı nedir?

Alman ızgara köftesi (özellikle Frikadelle tarzı) Türk köftesinden biraz farklıdır. Daha sade baharatlı, daha sulu ve hafif ekmekli olur. İşte püf noktaları: Et Seçimi Çok Önemli Alman köftesind

Amerika’da En Çok Tercih Edilen Marketler U.S.

Amerika Birleşik Devletleri’nde market alışverişi, eyalete ve yaşam tarzına göre değişiklik gösterse de bazı büyük zincirler ülke genelinde en çok tercih edilenler arasında yer alır. Fiyat, ürün çeşit

Almanya’da Türklerin Özellikle Tercih Ettiği Türk Marketleri

Almanya’da yaklaşık üç milyona yakın Türkiye kökenli insan yaşamaktadır. Bu büyük topluluk, günlük alışveriş alışkanlıklarında hem Alman zincir marketlerini hem de Türk marketlerini tercih etmektedir.

Ramazan Bingöl’den Yeni Lezzet Hamlesi dikkatleri çekti

Türkiye’nin tanınmış restoran markalarından birinin kurucusu olan Ramazan Bingöl, gastronomi alanındaki yatırımlarına bir yenisini daha ekledi. Geleneksel Türk mutfağını modern sunumla birleştiren kon

Hurma ile hiç bilinmeyenler şaşıracaksınız

Hurma Ramazan’ın sembolü gibi görülse de aslında çok daha derin bir geçmişe ve besin değerine sahip. İşte hurma hakkında çoğu kişinin bilmediği gerçekler: 1. Şeker Var Ama Lif de Çok Yüksek Hurm

Oruçluyken Ağız Kokusunu Azaltmanın Yolları

Ramazan ayında uzun süreli açlık ve susuzluk nedeniyle ağız kokusu birçok kişinin yaşadığı yaygın bir durumdur. Bu durum çoğu zaman hijyen eksikliğinden değil, fizyolojik süreçlerden kaynaklanır. Oruç

Almanyada en çok tercih edilen Kefir markaları

Almanya’da marketlerde ve süpermarket raflarında kefir tüketimi arttıkça bazı yerel ve yaygın markalar ön plana çıkıyor. Özellikle sade kefir ve yüksek proteinli ürünler bulmak mümkün: Almanya’da

Almanya da hangi Kefir tüketiliyor?

Marketlerde kolayca bulunur Müller ve Milram gibi büyük süt markaları düzenli olarak kefir üretir. Ayrıca Rewe ve Edeka gibi zincir marketlerde her zaman bulunur. Özellikle kimler tüketiyor?

Tteokbokki Nedir?

Tteokbokki (떡볶이), Kore mutfağına ait çok popüler bir sokak yemeğidir. Ana malzemesi pirinç keki (tteok) olan bu yemek, genellikle acı kırmızı biber sosu (gochujang) ile pişirilir. İçinde Neler Var?