Şok diyetlere hayır

Çağımızın en önemli sorunlarından biri de şişmanlık

Bu sebeple başta kadınlar olmak üzere birçok kişi diyetlere başvuruyor. Ancak çoğu aşırı düşük kalorili ve yetersiz beslenmeyi beraberinde getiren bu şok diyetler, yarardan çok zarar getiriyor. Diyetin ardından ani kilo alımı, ardından yine diyet derken insanı çıkmaza sokuyor.

Başta şeker ve kalp damar hastalıkları olmak üzere, birçok sağlık sorununu hazırlayan fazla kilolardan ne şekilde kurtulmak gerekiyor. Acıbadem Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Sağlıklı zayıflamak; eğitim, diyet, egzersiz ve davranış tedavisi ile mümkündür.

Önce şişmanlığın nedeni saptanır, çözüm yolu nedende gizlidir. Ön çalışma, ekip işidir. Ekipte endokrinoloji ve fizik tedavi uzmanı, diyetisyen ve psikiyatrist / psikolog bulunmalı, mutlaka iş birliği içinde çalışılmalıdır. Zayıflama başvurularında, beslenme programları sadece bu konuda eğitimli beslenme ve diyet uzmanlarından alınmalıdır.”

Zayıflamak ama nereye kadar?

Zayıflamanın sınırı sağlıklı kiloyu iyi bilmekten geçiyor. İdeal kilo, kişinin kendisini iyi hissettiği sağlıklı kilodur.İdeal kiloyu saptamada pek çok formül kullanılıyor. Fatoş Özcan bu formüller hakkında şu bilgiyi veriyor: “ Beden-kitle indeksi (BKİ) adı verilen formül çok pratiktir. BKİ vücut ağırlığının (kg), boyun karesine (m?) bölünmesi ile hesaplanır. Bu değer yaş ve cinsiyetten bağımsızdır.

Sağlık otoriteleri, BKI değerlerini, normal kilolu, fazla kilolu ve obez şeklinde gruplara ayırmıştır. Kişi beden kitle endeksi 21-25 oluncaya kadar zayıflayabilir, beslenme uzmanı ile ortak kararda durulur. Aşağıdaki çizelge hamilelerde, çocuk ve yaşlılarda, sporcularda kullanılamaz ”

BKI Değeri

18,5 kg/ m?'nin altında olanlar:
Zayıf

18.5-24.9 kg / m? arasında olanlar:
Normal kilolu

25-29.9 kg / m? arasında olanlar:
Fazla kilolu

30-39.9 kg / m? arasında olanlar:
Obez (şişman)

40 kg / m?'nin üzerinde olanlar:
İleri derecede obez

Hızlı zayıflamak isteyen kişinin yediğini azaltmak yerine, hareketini düzenli olacak şekilde artırması gerekiyor. Çok düşük enerjilerle ya da aç kalarak yapılan uygulamalar bir müddet sonra iştah kaybına, tekrar kilo alma korkusu ise yememeye ve kusma eylemlerine dönüşebiliyor.

Uzman diyetisyen Fatoş Özcan bunun nedenini şöyle açıklıyor: “Yeterince gıda almayan veya düzensiz beslenenlerde, gerekli enerji ve besin öğeleri yerine konmadığından, iyi düşünce-doğru karar alma yetisi bozulur, mutsuzluk, çarpıntı, isteksizlik, halsizlik ( demir ve B grubu vitaminlerin eksikliği nedeniyle) gibi belirtiler artar.

Daha ilerisi yeme bozukluğu olan ve sonucu ölümle bile sonuçlanabilen aneroksia nervoza veya bulimia nervoza gibi mutlaka hastanede tedavi edilen hastalıklara dönüşebilir.” Özellikle bu tip durumlarla karşılaşıldığında diyetisyen desteği yanı sıra bir psikolog desteği de alınması gerekiyor.

Klinik Psikolog Duysal Aşkun konuyla ilgili şunları söylüyor: “Artık toplumlarda manken gibi olmak sosyal anlamda da kabul gören ve beğenilen bir şey olduğu için kişi bir şekilde sağlıksız zayıflama yöntemlerini seçmekte ve bunun ucu anorexia nervoza ya da bulimia gibi rahatsızlıklara kadar uzanabilmektedir. Bu durumda tedavide sadece diyetisyen değil mutlaka bir psikoterapist de çalışmalıdır Çünkü yememek ve bunu abartmak psikolojik faktörlerin doğurduğu bir sonuç olmuştur.”

Şok diyetlere “hayır”

Bilinçli olarak diyet yapılmadığı takdirde bu tip birçok hastalıkla karşılaşmak mümkün. Bu nedenle, özellikle son yıllarda ismi çok duyulan “şok diyetleri” uygulamak kesinlikle doğru değildir.

Fatoş Özcan şok diyetlerle ilgili şunları söylüyor: “Çok düşük kalorili veya gün boyu tek tip gıda yemek, baş edemeyeceğimiz kalori hesabına veya puanlamaya dayalı saçma sapan kulaktan duyma diyetleri uygulamak çok yanlıştır. Çünkü hem sağlığımız bozulur hem de vücudumuzdan yağ yerine kas ve kemik kitlemiz eksilir.

Protein ağırlıklı veya proteinle KH’ ı karıştırmayan diyetler de zararlıdır. Zaten bu mümkün değildir. Çünkü süt yada yoğurt yediğimizde hem protein hem de KH ve yağ yemiş oluruz.

Ayrıca fazla protein böbrek solütü için zararlıdır, ayrıca protenli gıdalar fazla kolesterol ve hayvansal yağ içerdikleri için kalp-damar, safra kesesi, gut ve kanser gibi hastalıkların riskini artırır. Zaten aynı şeyleri yemekten doğal olarak bıkar, eski kilomuzdan daha fazlasını çabucak alırız. Sık kilo verip alarak bazal metabolizmamızın da dengesini bozarız. Şok diyetler insan doğasına aykırıdır, zarar verirler.”

Yaşa ve cinsiyete uygun diyet

Diyetin her bireyin enerji ve besin öğeleri ihtiyacının saptanarak hazırlanması gerekiyor. Uzman Diyetisyen Fatoş Özcan diyetisyen kontrolündeki diyette olması gerekenleri söyle sıralıyor: “Bireyin günlük toplam enerji ihtiyacının %55-60’ ı karbonhidratlardan %25-30 yağlardan ve %10-15 ‘ i proteinlerden gelecek şekilde beslenme programı hazırlanır.

Zayıflayacak kişi ister erkek isterse bayan olsun kişinin kan değerleri, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları, günlük temposu, iş veya ev ortamı ve damak tadına uygun kişiye özel yeme planı çıkarılır. Vücuttaki fazla yağların verilmesi için hedef süre ve yapılacak fiziksel aktivitenin şekli ve zamanı belirlenir.

Bu önerileri atlamayın…

Sağlıklı zayıflamak için dikkat edilmesi gereken basit ama etkili noktalar var. Uzman Diyetisyen Fatoş Özcan bu noktaları şöyle sıralıyor:

* Öncelikle diyetinizi düzenleyen kişiyi doğru seçin.
* Kararlı ve sabırlı olun! Hedef kilonuzu 5’şer kg olarak 1- 2 aylık sürelere bölün.
* Şeker ve şekerli yiyeceklerden sakının
* Az ve uygun yağ tüketin, salatalarınızı asla yağsız yemeyin
* Şarküteri ürünlerinden sakının
* Tuzu az tüketin
* İçeriğini bilmediğiniz hazır gıdaları tüketmeyin, etiket bilgilerini sorgulayın
* Günde 2-2,5 litre su tüketin, susamadan da su için
* Az ve sık beslenin, asla öğün atlamayın, iyi çiğneyin
* Fast-Food tüketimine dikkat edin
* Kahvaltı yapma alışkanlığı edinin
* Alışverişi listesiz ve açken yapmayın
* Aktif olun, aktivitelerinizi düzenli ve ritmik yapın
* Seyahat ve tatil gibi durumları dengeleyin.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Beyaz Et Sektöründe Büyük Operasyon

Türkiye'nin beyaz et sektöründe faaliyet gösteren şirketlerine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. Yetkili makamlar tarafından yapılan açıklamaya göre, serbest rekabet

Sınavdan Önce Nasıl Kahvaltı Edilmeli?

Sınav günü öğrencilerin başarısını etkileyen önemli unsurlardan biri de doğru beslenmedir. Özellikle sabah yapılan sınavlarda kahvaltı yapmak, dikkat ve odaklanma seviyesinin korunmasına yardımcı olur

LGS Öğrencilerine Beslenme Paketi Dağıtılacak

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026 yılında gerçekleştirilecek Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezî sınavda önemli bir uygulamayı hayata geçiriyor. Bu yıl ilk kez sınavın sözel ve sayısal

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa