Çocuğum Saçlanıyora Bilimsel Bir Yaklaşım: Gebelik Reflüsü

Ülkemizde hamileliği sırasında midesinde veya göğüs kemiği arkasında yanma-ağrı hisseden hamilelere anneleri veya kayınvalideleri tarafından ilk söylenen çocuğun saçları çıkıyor veya çocuk saçlanıyor cümleleridir. Bu yaklaşım nereden geliyor bilinmez ama kesin olan çocuğumuzun saçlarının hiçbir suçu olmadığıdır. Tüm olan biten gebelik reflüsü ile açıklanabilir ve midedeki asidin yemek borusuna kaçması sonucu ortaya çıkar. İlginç olan çocuk saçlanması deyiminin yurtdışı bilimsel yayınlarına kadar girmiş olmasıdır. İngilterede yapılan bir gebelik reflüsü çalışmasında hastaların %9u yakınmalarının nasıl açıklanabileceği sorusuna benzer yanıtlar vermişlerdir.

GEBELİK REFLÜSÜ NEDİR?

Reflü hastalığını asit başta olmak üzere mide içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu göğüs kemiği arkasında yukarı yükselen yanma ve/veya ağıza acı-ekşi su, yemeklerin gelmesi olarak tanımlayabiliriz. Gebelik dışında reflü sorunu olmayanlarda ise sadece bu dönemde ortaya çıkan sorunlar gebelik reflüsü olara kabul edilir. Gebelik dışı reflüde sık görülen ses sorunları, farenjit, öksürük gibi yandaş bulgulara gebelerde fazla rastlanmaz. Yakınmalar genellikle doğum ile birlikte hemen kaybolur. Halen yürüttüğümüz bir çalışmanın ilk sonuçları gebelik reflüsü bulunan bayanların yaşamlarının ileri yıllarında reflü hastası olma eğiliminde bir artma olabileceğini göstermiştir.

SIKLIĞI:

Yabancı yayınlarda %30-80 arasında bildirilmektedir. İzmirde yaptığımız bir çalışmada %50 oranında anne adayının yukarıda sıralanan yakınmalarının haftada bir veya daha fazla olduğunu gözledik. Yani çok sık rastlanan bir sorundur. Bu arada gebelik dışı reflünün de her beş erişkinden birisinde bulunduğunu vurgulayalım.

NEDENLERİ:

Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması için mideyi yemek borusundan ayıran kapağın iyi çalışmaması gerekir. Annenin büyüyen karnının artırdığı karın içi basıncının etkisiyle mide içeriği mekanik olarak yukarı itilirken, gebelikte artan hormonlar yüzünden yemek borusu alt ucundaki kapak da açık kalmaya başlar.

TANI İÇİN CAN YAKICI VEYA BEBEK İÇİN RİSK OLUŞTURACAK İŞLEMLER GEREKİR Mİ?

Hayır! Reflü tanısı sadece yakınmalarla koyulur. Endoskopi gerekmez. Sadece hekiminizin belirleyeceği çok özel durumlarda endoskopi önerilir ki bu işlemin bebeğe zararının olmadığı gösterilmiştir.

TEDAVİSİ VAR MI, KATLANALIM MI?

Pratik hekimlikte gebelik gidişinde hiç ilaç kullanılmaması eğilimi ağır basmaktadır. Anne adaylarımız da bunu (bazen gereğinden de fazla abartarak) kabullenirler. Fakat gebelik reflüsü kader ve katlanılması gereken bir hastalık değildir; bugün özellikle hamileliğin 3. ayı bittikten sonra bebeğe zararsız ve reflüye etkili tedaviler vardır. Bu etkili tedavilerin kullanılması anne adaylarımızın yaşam kalitesini artıracaktır.

İLAÇLAR BEBEĞE ZARARLI MI?

Tüm ilaçların doktora danışılması gerektiğini hep söyleriz (ve bu çoğu kere hastalar tarafından göz ardı edilir!) fakat hamilelik sırasında kullanılacak ilaçların MUTLAKA hekiminiz tarafından verilmesi gerekir. Reflü tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hamilelikte kullanılmaz; örneğin omeprazol, nizatidin, mizoprostol gibi... Kullanılması güvenli ilaçların da yakınma şiddetine göre belli bir sırayla verilmesi önerilmektedir. Bu amaçla kullanılabilecek olan ve üzerinde en fazla bilimsel çalışmanın yapıldığı ilaç aljinattır. Genellikle yemeklerden sonra kullanılır ve midenin üst kısmında bir tabaka oluşturarak asidin yukarı kaçışını engeller. Barsaklardan neredeyse hiç emilmediğinden bebeğe ulaşmaz. Diğer ilaçlar arasında antiasitler ve sukralfat sayılabilir. Bunlar da aljinat ile veya tek başlarına kullanılabilirler. Her mide hastasının kullandığı ranitidin, famotidin, lansoprazol, pantoprazol gibi ilaçlar ise ancak hekim önerisiyle ve yakınmaları yukarıda sayılan ilaçlarla geçmeyenlere verilebilir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ: İLAÇ KADAR ÖNEMLİ!

Reflü yakınması bulunan hamilelerin aşağıda sıralanan yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaları önerilir. Bazıları sadece bu tedbirlerle düzelirken bir kısmında ilaç gerekecektir. Reflü hastalığı hakkında daha fazla bilgi için www.gerd-turkey.org, gebelik reflüsü için ise www.gebelikreflusu.org sayfalarımıza bakabilirsiniz.

GEBELİK REFLÜSÜNDE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ:

Yatak başının yükseltilmesi

Aşırı kilo almama

Yemekten sonra 2-3 saat yatmama

Alkol ve sigarayı ASLA kullanmama

Özellikle geceleri çikolata, aşırı yağlı, baharatlı, kafeinli gıdalardan kaçınma

Karnını sıkıca saran giysilerden sakınma

Yemek miktarı da alınan gıdalar kadar önemli olduğundan bir kerede aşırı yemek yerine az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Katı bir diyet yerine reflü yakınmalarını ortaya çıkaran gıdalardan uzak durulması önerilir.

Aşırı sıcak besinlerden ve özellikle kahveden kaçınma

Doç Dr Serhat BOR

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı, Ege Reflü Çalışma Grubu. www.gerd-turkey.org, www.gebelikreflusu.org

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),