Çocuğum Saçlanıyora Bilimsel Bir Yaklaşım: Gebelik Reflüsü

Ülkemizde hamileliği sırasında midesinde veya göğüs kemiği arkasında yanma-ağrı hisseden hamilelere anneleri veya kayınvalideleri tarafından ilk söylenen çocuğun saçları çıkıyor veya çocuk saçlanıyor cümleleridir. Bu yaklaşım nereden geliyor bilinmez ama kesin olan çocuğumuzun saçlarının hiçbir suçu olmadığıdır. Tüm olan biten gebelik reflüsü ile açıklanabilir ve midedeki asidin yemek borusuna kaçması sonucu ortaya çıkar. İlginç olan çocuk saçlanması deyiminin yurtdışı bilimsel yayınlarına kadar girmiş olmasıdır. İngilterede yapılan bir gebelik reflüsü çalışmasında hastaların %9u yakınmalarının nasıl açıklanabileceği sorusuna benzer yanıtlar vermişlerdir.

GEBELİK REFLÜSÜ NEDİR?

Reflü hastalığını asit başta olmak üzere mide içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu göğüs kemiği arkasında yukarı yükselen yanma ve/veya ağıza acı-ekşi su, yemeklerin gelmesi olarak tanımlayabiliriz. Gebelik dışında reflü sorunu olmayanlarda ise sadece bu dönemde ortaya çıkan sorunlar gebelik reflüsü olara kabul edilir. Gebelik dışı reflüde sık görülen ses sorunları, farenjit, öksürük gibi yandaş bulgulara gebelerde fazla rastlanmaz. Yakınmalar genellikle doğum ile birlikte hemen kaybolur. Halen yürüttüğümüz bir çalışmanın ilk sonuçları gebelik reflüsü bulunan bayanların yaşamlarının ileri yıllarında reflü hastası olma eğiliminde bir artma olabileceğini göstermiştir.

SIKLIĞI:

Yabancı yayınlarda %30-80 arasında bildirilmektedir. İzmirde yaptığımız bir çalışmada %50 oranında anne adayının yukarıda sıralanan yakınmalarının haftada bir veya daha fazla olduğunu gözledik. Yani çok sık rastlanan bir sorundur. Bu arada gebelik dışı reflünün de her beş erişkinden birisinde bulunduğunu vurgulayalım.

NEDENLERİ:

Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması için mideyi yemek borusundan ayıran kapağın iyi çalışmaması gerekir. Annenin büyüyen karnının artırdığı karın içi basıncının etkisiyle mide içeriği mekanik olarak yukarı itilirken, gebelikte artan hormonlar yüzünden yemek borusu alt ucundaki kapak da açık kalmaya başlar.

TANI İÇİN CAN YAKICI VEYA BEBEK İÇİN RİSK OLUŞTURACAK İŞLEMLER GEREKİR Mİ?

Hayır! Reflü tanısı sadece yakınmalarla koyulur. Endoskopi gerekmez. Sadece hekiminizin belirleyeceği çok özel durumlarda endoskopi önerilir ki bu işlemin bebeğe zararının olmadığı gösterilmiştir.

TEDAVİSİ VAR MI, KATLANALIM MI?

Pratik hekimlikte gebelik gidişinde hiç ilaç kullanılmaması eğilimi ağır basmaktadır. Anne adaylarımız da bunu (bazen gereğinden de fazla abartarak) kabullenirler. Fakat gebelik reflüsü kader ve katlanılması gereken bir hastalık değildir; bugün özellikle hamileliğin 3. ayı bittikten sonra bebeğe zararsız ve reflüye etkili tedaviler vardır. Bu etkili tedavilerin kullanılması anne adaylarımızın yaşam kalitesini artıracaktır.

İLAÇLAR BEBEĞE ZARARLI MI?

Tüm ilaçların doktora danışılması gerektiğini hep söyleriz (ve bu çoğu kere hastalar tarafından göz ardı edilir!) fakat hamilelik sırasında kullanılacak ilaçların MUTLAKA hekiminiz tarafından verilmesi gerekir. Reflü tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hamilelikte kullanılmaz; örneğin omeprazol, nizatidin, mizoprostol gibi... Kullanılması güvenli ilaçların da yakınma şiddetine göre belli bir sırayla verilmesi önerilmektedir. Bu amaçla kullanılabilecek olan ve üzerinde en fazla bilimsel çalışmanın yapıldığı ilaç aljinattır. Genellikle yemeklerden sonra kullanılır ve midenin üst kısmında bir tabaka oluşturarak asidin yukarı kaçışını engeller. Barsaklardan neredeyse hiç emilmediğinden bebeğe ulaşmaz. Diğer ilaçlar arasında antiasitler ve sukralfat sayılabilir. Bunlar da aljinat ile veya tek başlarına kullanılabilirler. Her mide hastasının kullandığı ranitidin, famotidin, lansoprazol, pantoprazol gibi ilaçlar ise ancak hekim önerisiyle ve yakınmaları yukarıda sayılan ilaçlarla geçmeyenlere verilebilir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ: İLAÇ KADAR ÖNEMLİ!

Reflü yakınması bulunan hamilelerin aşağıda sıralanan yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaları önerilir. Bazıları sadece bu tedbirlerle düzelirken bir kısmında ilaç gerekecektir. Reflü hastalığı hakkında daha fazla bilgi için www.gerd-turkey.org, gebelik reflüsü için ise www.gebelikreflusu.org sayfalarımıza bakabilirsiniz.

GEBELİK REFLÜSÜNDE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ:

Yatak başının yükseltilmesi

Aşırı kilo almama

Yemekten sonra 2-3 saat yatmama

Alkol ve sigarayı ASLA kullanmama

Özellikle geceleri çikolata, aşırı yağlı, baharatlı, kafeinli gıdalardan kaçınma

Karnını sıkıca saran giysilerden sakınma

Yemek miktarı da alınan gıdalar kadar önemli olduğundan bir kerede aşırı yemek yerine az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Katı bir diyet yerine reflü yakınmalarını ortaya çıkaran gıdalardan uzak durulması önerilir.

Aşırı sıcak besinlerden ve özellikle kahveden kaçınma

Doç Dr Serhat BOR

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı, Ege Reflü Çalışma Grubu. www.gerd-turkey.org, www.gebelikreflusu.org

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Nehşehir simidi geçmişten günümüze değişmeyen lezzet

Nevşehir simidi, Kapadokya’nın taş fırın kültüründen doğmuş yerel bir lezzettir. Anadolu’da simit geleneği çok eskiye dayansa da her şehrin simidi farklıdır. Nevşehir simidi de bölgenin coğrafyası ve

Alman ızgara köfte ile Türk ızgara köfte farkı nedir?

Alman ızgara köftesi (özellikle Frikadelle tarzı) Türk köftesinden biraz farklıdır. Daha sade baharatlı, daha sulu ve hafif ekmekli olur. İşte püf noktaları: Et Seçimi Çok Önemli Alman köftesind

Amerika’da En Çok Tercih Edilen Marketler U.S.

Amerika Birleşik Devletleri’nde market alışverişi, eyalete ve yaşam tarzına göre değişiklik gösterse de bazı büyük zincirler ülke genelinde en çok tercih edilenler arasında yer alır. Fiyat, ürün çeşit

Almanya’da Türklerin Özellikle Tercih Ettiği Türk Marketleri

Almanya’da yaklaşık üç milyona yakın Türkiye kökenli insan yaşamaktadır. Bu büyük topluluk, günlük alışveriş alışkanlıklarında hem Alman zincir marketlerini hem de Türk marketlerini tercih etmektedir.

Ramazan Bingöl’den Yeni Lezzet Hamlesi dikkatleri çekti

Türkiye’nin tanınmış restoran markalarından birinin kurucusu olan Ramazan Bingöl, gastronomi alanındaki yatırımlarına bir yenisini daha ekledi. Geleneksel Türk mutfağını modern sunumla birleştiren kon

Hurma ile hiç bilinmeyenler şaşıracaksınız

Hurma Ramazan’ın sembolü gibi görülse de aslında çok daha derin bir geçmişe ve besin değerine sahip. İşte hurma hakkında çoğu kişinin bilmediği gerçekler: 1. Şeker Var Ama Lif de Çok Yüksek Hurm

Oruçluyken Ağız Kokusunu Azaltmanın Yolları

Ramazan ayında uzun süreli açlık ve susuzluk nedeniyle ağız kokusu birçok kişinin yaşadığı yaygın bir durumdur. Bu durum çoğu zaman hijyen eksikliğinden değil, fizyolojik süreçlerden kaynaklanır. Oruç

Almanyada en çok tercih edilen Kefir markaları

Almanya’da marketlerde ve süpermarket raflarında kefir tüketimi arttıkça bazı yerel ve yaygın markalar ön plana çıkıyor. Özellikle sade kefir ve yüksek proteinli ürünler bulmak mümkün: Almanya’da

Almanya da hangi Kefir tüketiliyor?

Marketlerde kolayca bulunur Müller ve Milram gibi büyük süt markaları düzenli olarak kefir üretir. Ayrıca Rewe ve Edeka gibi zincir marketlerde her zaman bulunur. Özellikle kimler tüketiyor?

Tteokbokki Nedir?

Tteokbokki (떡볶이), Kore mutfağına ait çok popüler bir sokak yemeğidir. Ana malzemesi pirinç keki (tteok) olan bu yemek, genellikle acı kırmızı biber sosu (gochujang) ile pişirilir. İçinde Neler Var?