Çocuğum Saçlanıyora Bilimsel Bir Yaklaşım: Gebelik Reflüsü

Ülkemizde hamileliği sırasında midesinde veya göğüs kemiği arkasında yanma-ağrı hisseden hamilelere anneleri veya kayınvalideleri tarafından ilk söylenen çocuğun saçları çıkıyor veya çocuk saçlanıyor cümleleridir. Bu yaklaşım nereden geliyor bilinmez ama kesin olan çocuğumuzun saçlarının hiçbir suçu olmadığıdır. Tüm olan biten gebelik reflüsü ile açıklanabilir ve midedeki asidin yemek borusuna kaçması sonucu ortaya çıkar. İlginç olan çocuk saçlanması deyiminin yurtdışı bilimsel yayınlarına kadar girmiş olmasıdır. İngilterede yapılan bir gebelik reflüsü çalışmasında hastaların %9u yakınmalarının nasıl açıklanabileceği sorusuna benzer yanıtlar vermişlerdir.

GEBELİK REFLÜSÜ NEDİR?

Reflü hastalığını asit başta olmak üzere mide içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu göğüs kemiği arkasında yukarı yükselen yanma ve/veya ağıza acı-ekşi su, yemeklerin gelmesi olarak tanımlayabiliriz. Gebelik dışında reflü sorunu olmayanlarda ise sadece bu dönemde ortaya çıkan sorunlar gebelik reflüsü olara kabul edilir. Gebelik dışı reflüde sık görülen ses sorunları, farenjit, öksürük gibi yandaş bulgulara gebelerde fazla rastlanmaz. Yakınmalar genellikle doğum ile birlikte hemen kaybolur. Halen yürüttüğümüz bir çalışmanın ilk sonuçları gebelik reflüsü bulunan bayanların yaşamlarının ileri yıllarında reflü hastası olma eğiliminde bir artma olabileceğini göstermiştir.

SIKLIĞI:

Yabancı yayınlarda %30-80 arasında bildirilmektedir. İzmirde yaptığımız bir çalışmada %50 oranında anne adayının yukarıda sıralanan yakınmalarının haftada bir veya daha fazla olduğunu gözledik. Yani çok sık rastlanan bir sorundur. Bu arada gebelik dışı reflünün de her beş erişkinden birisinde bulunduğunu vurgulayalım.

NEDENLERİ:

Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması için mideyi yemek borusundan ayıran kapağın iyi çalışmaması gerekir. Annenin büyüyen karnının artırdığı karın içi basıncının etkisiyle mide içeriği mekanik olarak yukarı itilirken, gebelikte artan hormonlar yüzünden yemek borusu alt ucundaki kapak da açık kalmaya başlar.

TANI İÇİN CAN YAKICI VEYA BEBEK İÇİN RİSK OLUŞTURACAK İŞLEMLER GEREKİR Mİ?

Hayır! Reflü tanısı sadece yakınmalarla koyulur. Endoskopi gerekmez. Sadece hekiminizin belirleyeceği çok özel durumlarda endoskopi önerilir ki bu işlemin bebeğe zararının olmadığı gösterilmiştir.

TEDAVİSİ VAR MI, KATLANALIM MI?

Pratik hekimlikte gebelik gidişinde hiç ilaç kullanılmaması eğilimi ağır basmaktadır. Anne adaylarımız da bunu (bazen gereğinden de fazla abartarak) kabullenirler. Fakat gebelik reflüsü kader ve katlanılması gereken bir hastalık değildir; bugün özellikle hamileliğin 3. ayı bittikten sonra bebeğe zararsız ve reflüye etkili tedaviler vardır. Bu etkili tedavilerin kullanılması anne adaylarımızın yaşam kalitesini artıracaktır.

İLAÇLAR BEBEĞE ZARARLI MI?

Tüm ilaçların doktora danışılması gerektiğini hep söyleriz (ve bu çoğu kere hastalar tarafından göz ardı edilir!) fakat hamilelik sırasında kullanılacak ilaçların MUTLAKA hekiminiz tarafından verilmesi gerekir. Reflü tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hamilelikte kullanılmaz; örneğin omeprazol, nizatidin, mizoprostol gibi... Kullanılması güvenli ilaçların da yakınma şiddetine göre belli bir sırayla verilmesi önerilmektedir. Bu amaçla kullanılabilecek olan ve üzerinde en fazla bilimsel çalışmanın yapıldığı ilaç aljinattır. Genellikle yemeklerden sonra kullanılır ve midenin üst kısmında bir tabaka oluşturarak asidin yukarı kaçışını engeller. Barsaklardan neredeyse hiç emilmediğinden bebeğe ulaşmaz. Diğer ilaçlar arasında antiasitler ve sukralfat sayılabilir. Bunlar da aljinat ile veya tek başlarına kullanılabilirler. Her mide hastasının kullandığı ranitidin, famotidin, lansoprazol, pantoprazol gibi ilaçlar ise ancak hekim önerisiyle ve yakınmaları yukarıda sayılan ilaçlarla geçmeyenlere verilebilir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ: İLAÇ KADAR ÖNEMLİ!

Reflü yakınması bulunan hamilelerin aşağıda sıralanan yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaları önerilir. Bazıları sadece bu tedbirlerle düzelirken bir kısmında ilaç gerekecektir. Reflü hastalığı hakkında daha fazla bilgi için www.gerd-turkey.org, gebelik reflüsü için ise www.gebelikreflusu.org sayfalarımıza bakabilirsiniz.

GEBELİK REFLÜSÜNDE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ:

Yatak başının yükseltilmesi

Aşırı kilo almama

Yemekten sonra 2-3 saat yatmama

Alkol ve sigarayı ASLA kullanmama

Özellikle geceleri çikolata, aşırı yağlı, baharatlı, kafeinli gıdalardan kaçınma

Karnını sıkıca saran giysilerden sakınma

Yemek miktarı da alınan gıdalar kadar önemli olduğundan bir kerede aşırı yemek yerine az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Katı bir diyet yerine reflü yakınmalarını ortaya çıkaran gıdalardan uzak durulması önerilir.

Aşırı sıcak besinlerden ve özellikle kahveden kaçınma

Doç Dr Serhat BOR

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı, Ege Reflü Çalışma Grubu. www.gerd-turkey.org, www.gebelikreflusu.org

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Tarihten geelen lezzet Etrüsk çorbası ,Zuppa Etrusca

Alessandro Negrini, Milano'daki Il Luogo di Aimo e Nadia restoranında olduklarını belirterek İtalya'nın ve restoranlarının simge yemeği haline gelen Zuppa Etruscayı tanıtıyor. Youtube video

Probiyotik yoğurt hurmalı ve chialı gerçekten doğal mı?

İlk bakışta şekersiz olması ve meyveden tatlısı gelmesi çok güzel.Yoğurt yemekte insanı rahatlatıyor fakat amerikada çıkan real food akımına göre değerlendirdiğimizde öyle değil. Yapay zeka whole

Tuzlu kahve مترجم للعربية kahve davet masası müthiş

Çok sevilen youtube da ilgilyle takip edilen Tuzlu kahve dizisinde büyük bir masa ve finger food yani tek lokmalık ikramlıklar göze çarpıyor. Boğazda yalıda tam bir zengin ev daveti veriliyor. İk

Börek içlerinde kıymalı ,peynirli ve lorlu gibi çeşit tarifleri

Peynirli olmazsa olmaz böreği 200 gram peynirimizi alalım.Yarım yağlı olması diyet açısından iyi olabilir.Pınar gibi markaların çıkardığı proteinli peynirlerde süzme peynir gibi tercih edilebilir.Be

Aerocano starbucks larda kahve gününe özel satışta

Americano nun sulu tadı yerine ipek gibi kıvamıyla yeni kahveniz starbuckslarda Aerocano içilecek. İçinde katkı şurup yok tadı enfes. Aerocano, Caramel Aerocano'nun yanında Starbucks'ın ana menüsü

Mcdonaldslarda özel menüler

Mcdonalds yıllardır sattığı hamburgerlerin yanı sıra çocuklar için çıkardığı özel kutulu seri menüler de çok dikkat çekiyor. Mcdonaldsda doğum günleride tabiki yapılabilir. McDonald's'ın 5 Ka

Tuğba kuruyemiş de yeni lezzet Hurmin

Tuğba kuruyemiş yeni lezzetleri ile sofralarımıza ,çay saatlerimize misafir oluyor. Yeni çıkardığı ürün ise kuru incirli ve dolgulu olarak dikkat çekiyor.Hurmada bulunan bu lezzette fındık ,fıstık

Beyaz Et Sektöründe Büyük Operasyon

Türkiye'nin beyaz et sektöründe faaliyet gösteren şirketlerine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. Yetkili makamlar tarafından yapılan açıklamaya göre, serbest rekabet

Sınavdan Önce Nasıl Kahvaltı Edilmeli?

Sınav günü öğrencilerin başarısını etkileyen önemli unsurlardan biri de doğru beslenmedir. Özellikle sabah yapılan sınavlarda kahvaltı yapmak, dikkat ve odaklanma seviyesinin korunmasına yardımcı olur

LGS Öğrencilerine Beslenme Paketi Dağıtılacak

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026 yılında gerçekleştirilecek Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezî sınavda önemli bir uygulamayı hayata geçiriyor. Bu yıl ilk kez sınavın sözel ve sayısal