Çocuğum Saçlanıyora Bilimsel Bir Yaklaşım: Gebelik Reflüsü

Ülkemizde hamileliği sırasında midesinde veya göğüs kemiği arkasında yanma-ağrı hisseden hamilelere anneleri veya kayınvalideleri tarafından ilk söylenen çocuğun saçları çıkıyor veya çocuk saçlanıyor cümleleridir. Bu yaklaşım nereden geliyor bilinmez ama kesin olan çocuğumuzun saçlarının hiçbir suçu olmadığıdır. Tüm olan biten gebelik reflüsü ile açıklanabilir ve midedeki asidin yemek borusuna kaçması sonucu ortaya çıkar. İlginç olan çocuk saçlanması deyiminin yurtdışı bilimsel yayınlarına kadar girmiş olmasıdır. İngilterede yapılan bir gebelik reflüsü çalışmasında hastaların %9u yakınmalarının nasıl açıklanabileceği sorusuna benzer yanıtlar vermişlerdir.

GEBELİK REFLÜSÜ NEDİR?

Reflü hastalığını asit başta olmak üzere mide içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu göğüs kemiği arkasında yukarı yükselen yanma ve/veya ağıza acı-ekşi su, yemeklerin gelmesi olarak tanımlayabiliriz. Gebelik dışında reflü sorunu olmayanlarda ise sadece bu dönemde ortaya çıkan sorunlar gebelik reflüsü olara kabul edilir. Gebelik dışı reflüde sık görülen ses sorunları, farenjit, öksürük gibi yandaş bulgulara gebelerde fazla rastlanmaz. Yakınmalar genellikle doğum ile birlikte hemen kaybolur. Halen yürüttüğümüz bir çalışmanın ilk sonuçları gebelik reflüsü bulunan bayanların yaşamlarının ileri yıllarında reflü hastası olma eğiliminde bir artma olabileceğini göstermiştir.

SIKLIĞI:

Yabancı yayınlarda %30-80 arasında bildirilmektedir. İzmirde yaptığımız bir çalışmada %50 oranında anne adayının yukarıda sıralanan yakınmalarının haftada bir veya daha fazla olduğunu gözledik. Yani çok sık rastlanan bir sorundur. Bu arada gebelik dışı reflünün de her beş erişkinden birisinde bulunduğunu vurgulayalım.

NEDENLERİ:

Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması için mideyi yemek borusundan ayıran kapağın iyi çalışmaması gerekir. Annenin büyüyen karnının artırdığı karın içi basıncının etkisiyle mide içeriği mekanik olarak yukarı itilirken, gebelikte artan hormonlar yüzünden yemek borusu alt ucundaki kapak da açık kalmaya başlar.

TANI İÇİN CAN YAKICI VEYA BEBEK İÇİN RİSK OLUŞTURACAK İŞLEMLER GEREKİR Mİ?

Hayır! Reflü tanısı sadece yakınmalarla koyulur. Endoskopi gerekmez. Sadece hekiminizin belirleyeceği çok özel durumlarda endoskopi önerilir ki bu işlemin bebeğe zararının olmadığı gösterilmiştir.

TEDAVİSİ VAR MI, KATLANALIM MI?

Pratik hekimlikte gebelik gidişinde hiç ilaç kullanılmaması eğilimi ağır basmaktadır. Anne adaylarımız da bunu (bazen gereğinden de fazla abartarak) kabullenirler. Fakat gebelik reflüsü kader ve katlanılması gereken bir hastalık değildir; bugün özellikle hamileliğin 3. ayı bittikten sonra bebeğe zararsız ve reflüye etkili tedaviler vardır. Bu etkili tedavilerin kullanılması anne adaylarımızın yaşam kalitesini artıracaktır.

İLAÇLAR BEBEĞE ZARARLI MI?

Tüm ilaçların doktora danışılması gerektiğini hep söyleriz (ve bu çoğu kere hastalar tarafından göz ardı edilir!) fakat hamilelik sırasında kullanılacak ilaçların MUTLAKA hekiminiz tarafından verilmesi gerekir. Reflü tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hamilelikte kullanılmaz; örneğin omeprazol, nizatidin, mizoprostol gibi... Kullanılması güvenli ilaçların da yakınma şiddetine göre belli bir sırayla verilmesi önerilmektedir. Bu amaçla kullanılabilecek olan ve üzerinde en fazla bilimsel çalışmanın yapıldığı ilaç aljinattır. Genellikle yemeklerden sonra kullanılır ve midenin üst kısmında bir tabaka oluşturarak asidin yukarı kaçışını engeller. Barsaklardan neredeyse hiç emilmediğinden bebeğe ulaşmaz. Diğer ilaçlar arasında antiasitler ve sukralfat sayılabilir. Bunlar da aljinat ile veya tek başlarına kullanılabilirler. Her mide hastasının kullandığı ranitidin, famotidin, lansoprazol, pantoprazol gibi ilaçlar ise ancak hekim önerisiyle ve yakınmaları yukarıda sayılan ilaçlarla geçmeyenlere verilebilir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ: İLAÇ KADAR ÖNEMLİ!

Reflü yakınması bulunan hamilelerin aşağıda sıralanan yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaları önerilir. Bazıları sadece bu tedbirlerle düzelirken bir kısmında ilaç gerekecektir. Reflü hastalığı hakkında daha fazla bilgi için www.gerd-turkey.org, gebelik reflüsü için ise www.gebelikreflusu.org sayfalarımıza bakabilirsiniz.

GEBELİK REFLÜSÜNDE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ:

Yatak başının yükseltilmesi

Aşırı kilo almama

Yemekten sonra 2-3 saat yatmama

Alkol ve sigarayı ASLA kullanmama

Özellikle geceleri çikolata, aşırı yağlı, baharatlı, kafeinli gıdalardan kaçınma

Karnını sıkıca saran giysilerden sakınma

Yemek miktarı da alınan gıdalar kadar önemli olduğundan bir kerede aşırı yemek yerine az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Katı bir diyet yerine reflü yakınmalarını ortaya çıkaran gıdalardan uzak durulması önerilir.

Aşırı sıcak besinlerden ve özellikle kahveden kaçınma

Doç Dr Serhat BOR

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı, Ege Reflü Çalışma Grubu. www.gerd-turkey.org, www.gebelikreflusu.org

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa

Al Pacino Vibe: İtalyan Yemekleri, Sinema Estetiği ve Unutulmaz Restoran Atmosferi

Al Pacino denildiğinde akla yalnızca güçlü oyunculuk performansları değil, aynı zamanda klasik İtalyan-Amerikan yemek kültürü de gelir. Özellikle The Godfather ile hafızalara kazınan loş ışıklı r

Soul Asian Street Food Kore lezzetleri

Asya sokak lezzetlerini modern sunum anlayışıyla bir araya getiren yeni nesil gastronomi markalarından biri olarak dikkat çekiyor. Son yıllarda Türkiye’de yükselen Uzak Doğu mutfağı ilgisiyle birlikte

Sanayi Street Food Festivali 17 mayısta Bornovada

Sanayi Street Food Fest, klasik gastronomi festivallerinden farklı olarak sokak kültürü, müzik, sosyal deneyim ve modern şehir yaşamını aynı atmosferde bir araya getiren yeni nesil etkinliklerden biri