İster Kore usulü ister Türk usulü turşu nasıl ortaya çıktı?

Turşu yapımının en az 4000 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu biliyor muydunuz?

Mezopatamya da Babil ve Sümerler yiyecekleri uzun süre nasıl saklayabiliriz sorusu ile yola çıkarak yiyecekleri tuzlu asitli sular içinde saklamaya başlamışlardır.

Antik Çin: M.Ö. 2000’lerde lahana ve diğer sebzeleri fermente ederek saklama yaygındı.

Antik Mısır: M.Ö. 2000 civarında sebzeler ve hatta bazı et ürünleri turşulanmıştır.

Antik Yunan ve Roma: M.Ö. 3. yüzyıldan itibaren zeytin, soğan, hıyar gibi ürünleri turşulamak çok yaygındı.

Neden turşu ortaya çıktı?

Buzdolabı olmadığı dönemlerde yiyecekleri aylarca saklamak için

Uzun yolculuklarda ve savaşlarda yiyecek taşımak için

Besin değerini korumak ve lezzet katmak için tercih edilen bir yol olmuştur.

Kısacası

Turşu yapımı ilk olarak M.Ö. 2000’lerden önce Mezopotamya ve Orta Asya uygarlıklarında ortaya çıkmıştır ve daha sonra tüm dünyaya yayılmıştır.
Osmanlı Sarayında Turşu Tüketimi Nasıl Başladı?
Turşu, Osmanlı’ya İslam dünyasından ve Orta Asya Türk kültüründen geçmiş bir gelenektir. Türklerin Orta Asya’dan beri sebzeleri tuzlu su ve sirke içinde sakladığı bilinir. Osmanlı sarayına geliş ise özellikle 13–14. yüzyıllarda, Beylikler Dönemi’nden itibaren olmuştur.

Sarayda turşu tüketiminin başlangıcı

Osmanlı Saray Mutfağı'nda turşu üretildiğine dair ilk kayıtlar Fatih Sultan Mehmet dönemine (1451–1481) ait mutfak masraf defterlerinde görülür.

Bu kayıtlarda salatalık, lahana, patlıcan, sarımsak, erik ve lahana turşuları için alınan tuz, sirke ve kap malzemeleri geçer.

Saray mutfağında turşu yapan özel görevliler bile vardı: “Turşucubaşı” ve ona bağlı çalışanlar.

Dolayısıyla turşu, Osmanlı’da kuruluş döneminden itibaren vardı ve sarayda bir “lüks” değil, mutfak düzeninin doğal parçasıydı.

Osmanlı Sarayında İlk Turşuyu Kim Yemiş Olabilir?
Tarihî kayıtlar, bir kişinin adını “ilk turşu yiyen” olarak yazmaz. Ancak şu iki güçlü ihtimal vardır:

Osman Gazi ve Beylik Dönemi Mensupları

Osmanlı Beyliği 1299’da kurulduğunda Türkler zaten Orta Asya’dan beri turşu (basılmış sebzeler) tüketiyordu.

Osman Gazi ve çevresinin bu geleneği devam ettirmesi yüksek ihtimaldir.

Ancak elimizde doğrudan belge olmadığından kesin kişi adı verilemez.

Saray Kayıtlarına Göre: Fatih Sultan Mehmet Dönemi

Elimizde turşu tüketildiğini net şekilde gösteren en eski saray defterleri Fatih dönemine aittir.

Bu yüzden tarihçiler, saray mutfağında düzenli turşu tüketiminin kesin olarak Fatih döneminde başladığını kabul eder.

Yani → Osmanlı sarayında turşu tükettiği kayıtla sabit olan ilk hükümdar:
Fatih Sultan Mehmet kabul edilir.

Osmanlı Sarayında Turşu Kültürü Nasıldı?
Yemeklerin yanında mutlaka turşu olurdu
Özellikle kış aylarında turşu, sarayın temel “meze” ve “yan yemek”lerinden biriydi.
30’dan fazla çeşit turşu yapılıyordu

Lahana
Salatalık
Patlıcan
Erik
Kavun
Karpuz kabuğu
Bamya
Hünnap
Çağla
Sarımsak
Frenk üzümü

Evliya Çelebi, saray ve İstanbul turşucularının 50’den fazla çeşit yaptığını yazar.
Turşucubaşı önemli bir görevdi
Sarayda turşu yapımı için özel ustalar olurdu ve kiler kâtibine bağlı çalışırlardı.

Kanuni döneminde turşular fıçı fıçı hazırlanırdı
Topkapı mutfağında her yıl yüzlerce okka sebzeden turşu kurulduğu kayıt altına alınmıştı.

Osmanlı’da turşu kültürü kuruluştan beri vardı, ancak saray kayıtlarında ilk net iz Fatih Sultan Mehmet döneminde görülür.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Beyaz Et Sektöründe Büyük Operasyon

Türkiye'nin beyaz et sektöründe faaliyet gösteren şirketlerine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. Yetkili makamlar tarafından yapılan açıklamaya göre, serbest rekabet

Sınavdan Önce Nasıl Kahvaltı Edilmeli?

Sınav günü öğrencilerin başarısını etkileyen önemli unsurlardan biri de doğru beslenmedir. Özellikle sabah yapılan sınavlarda kahvaltı yapmak, dikkat ve odaklanma seviyesinin korunmasına yardımcı olur

LGS Öğrencilerine Beslenme Paketi Dağıtılacak

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026 yılında gerçekleştirilecek Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezî sınavda önemli bir uygulamayı hayata geçiriyor. Bu yıl ilk kez sınavın sözel ve sayısal

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa