İster Kore usulü ister Türk usulü turşu nasıl ortaya çıktı?

Turşu yapımının en az 4000 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu biliyor muydunuz?

Mezopatamya da Babil ve Sümerler yiyecekleri uzun süre nasıl saklayabiliriz sorusu ile yola çıkarak yiyecekleri tuzlu asitli sular içinde saklamaya başlamışlardır.

Antik Çin: M.Ö. 2000’lerde lahana ve diğer sebzeleri fermente ederek saklama yaygındı.

Antik Mısır: M.Ö. 2000 civarında sebzeler ve hatta bazı et ürünleri turşulanmıştır.

Antik Yunan ve Roma: M.Ö. 3. yüzyıldan itibaren zeytin, soğan, hıyar gibi ürünleri turşulamak çok yaygındı.

Neden turşu ortaya çıktı?

Buzdolabı olmadığı dönemlerde yiyecekleri aylarca saklamak için

Uzun yolculuklarda ve savaşlarda yiyecek taşımak için

Besin değerini korumak ve lezzet katmak için tercih edilen bir yol olmuştur.

Kısacası

Turşu yapımı ilk olarak M.Ö. 2000’lerden önce Mezopotamya ve Orta Asya uygarlıklarında ortaya çıkmıştır ve daha sonra tüm dünyaya yayılmıştır.
Osmanlı Sarayında Turşu Tüketimi Nasıl Başladı?
Turşu, Osmanlı’ya İslam dünyasından ve Orta Asya Türk kültüründen geçmiş bir gelenektir. Türklerin Orta Asya’dan beri sebzeleri tuzlu su ve sirke içinde sakladığı bilinir. Osmanlı sarayına geliş ise özellikle 13–14. yüzyıllarda, Beylikler Dönemi’nden itibaren olmuştur.

Sarayda turşu tüketiminin başlangıcı

Osmanlı Saray Mutfağı'nda turşu üretildiğine dair ilk kayıtlar Fatih Sultan Mehmet dönemine (1451–1481) ait mutfak masraf defterlerinde görülür.

Bu kayıtlarda salatalık, lahana, patlıcan, sarımsak, erik ve lahana turşuları için alınan tuz, sirke ve kap malzemeleri geçer.

Saray mutfağında turşu yapan özel görevliler bile vardı: “Turşucubaşı” ve ona bağlı çalışanlar.

Dolayısıyla turşu, Osmanlı’da kuruluş döneminden itibaren vardı ve sarayda bir “lüks” değil, mutfak düzeninin doğal parçasıydı.

Osmanlı Sarayında İlk Turşuyu Kim Yemiş Olabilir?
Tarihî kayıtlar, bir kişinin adını “ilk turşu yiyen” olarak yazmaz. Ancak şu iki güçlü ihtimal vardır:

Osman Gazi ve Beylik Dönemi Mensupları

Osmanlı Beyliği 1299’da kurulduğunda Türkler zaten Orta Asya’dan beri turşu (basılmış sebzeler) tüketiyordu.

Osman Gazi ve çevresinin bu geleneği devam ettirmesi yüksek ihtimaldir.

Ancak elimizde doğrudan belge olmadığından kesin kişi adı verilemez.

Saray Kayıtlarına Göre: Fatih Sultan Mehmet Dönemi

Elimizde turşu tüketildiğini net şekilde gösteren en eski saray defterleri Fatih dönemine aittir.

Bu yüzden tarihçiler, saray mutfağında düzenli turşu tüketiminin kesin olarak Fatih döneminde başladığını kabul eder.

Yani → Osmanlı sarayında turşu tükettiği kayıtla sabit olan ilk hükümdar:
Fatih Sultan Mehmet kabul edilir.

Osmanlı Sarayında Turşu Kültürü Nasıldı?
Yemeklerin yanında mutlaka turşu olurdu
Özellikle kış aylarında turşu, sarayın temel “meze” ve “yan yemek”lerinden biriydi.
30’dan fazla çeşit turşu yapılıyordu

Lahana
Salatalık
Patlıcan
Erik
Kavun
Karpuz kabuğu
Bamya
Hünnap
Çağla
Sarımsak
Frenk üzümü

Evliya Çelebi, saray ve İstanbul turşucularının 50’den fazla çeşit yaptığını yazar.
Turşucubaşı önemli bir görevdi
Sarayda turşu yapımı için özel ustalar olurdu ve kiler kâtibine bağlı çalışırlardı.

Kanuni döneminde turşular fıçı fıçı hazırlanırdı
Topkapı mutfağında her yıl yüzlerce okka sebzeden turşu kurulduğu kayıt altına alınmıştı.

Osmanlı’da turşu kültürü kuruluştan beri vardı, ancak saray kayıtlarında ilk net iz Fatih Sultan Mehmet döneminde görülür.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Avrupa’dan Türkiye’ye ‘Kırmızı Kart’: Şubat Ayı Pestisit Raporunda Yine Üst Sıralardayız

Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği radarı RASFF, 2026 yılının Şubat ayına dair verileri yayımladı. Rapora göre Türkiye, ihraç ettiği sebze ve meyvelerdeki aşırı tarım ilacı (pestisit) kalıntıları neden

Nehşehir simidi geçmişten günümüze değişmeyen lezzet

Nevşehir simidi, Kapadokya’nın taş fırın kültüründen doğmuş yerel bir lezzettir. Anadolu’da simit geleneği çok eskiye dayansa da her şehrin simidi farklıdır. Nevşehir simidi de bölgenin coğrafyası ve

Alman ızgara köfte ile Türk ızgara köfte farkı nedir?

Alman ızgara köftesi (özellikle Frikadelle tarzı) Türk köftesinden biraz farklıdır. Daha sade baharatlı, daha sulu ve hafif ekmekli olur. İşte püf noktaları: Et Seçimi Çok Önemli Alman köftesind

Amerika’da En Çok Tercih Edilen Marketler U.S.

Amerika Birleşik Devletleri’nde market alışverişi, eyalete ve yaşam tarzına göre değişiklik gösterse de bazı büyük zincirler ülke genelinde en çok tercih edilenler arasında yer alır. Fiyat, ürün çeşit

Almanya’da Türklerin Özellikle Tercih Ettiği Türk Marketleri

Almanya’da yaklaşık üç milyona yakın Türkiye kökenli insan yaşamaktadır. Bu büyük topluluk, günlük alışveriş alışkanlıklarında hem Alman zincir marketlerini hem de Türk marketlerini tercih etmektedir.

Ramazan Bingöl’den Yeni Lezzet Hamlesi dikkatleri çekti

Türkiye’nin tanınmış restoran markalarından birinin kurucusu olan Ramazan Bingöl, gastronomi alanındaki yatırımlarına bir yenisini daha ekledi. Geleneksel Türk mutfağını modern sunumla birleştiren kon

Hurma ile hiç bilinmeyenler şaşıracaksınız

Hurma Ramazan’ın sembolü gibi görülse de aslında çok daha derin bir geçmişe ve besin değerine sahip. İşte hurma hakkında çoğu kişinin bilmediği gerçekler: 1. Şeker Var Ama Lif de Çok Yüksek Hurm

Oruçluyken Ağız Kokusunu Azaltmanın Yolları

Ramazan ayında uzun süreli açlık ve susuzluk nedeniyle ağız kokusu birçok kişinin yaşadığı yaygın bir durumdur. Bu durum çoğu zaman hijyen eksikliğinden değil, fizyolojik süreçlerden kaynaklanır. Oruç

Almanyada en çok tercih edilen Kefir markaları

Almanya’da marketlerde ve süpermarket raflarında kefir tüketimi arttıkça bazı yerel ve yaygın markalar ön plana çıkıyor. Özellikle sade kefir ve yüksek proteinli ürünler bulmak mümkün: Almanya’da

Almanya da hangi Kefir tüketiliyor?

Marketlerde kolayca bulunur Müller ve Milram gibi büyük süt markaları düzenli olarak kefir üretir. Ayrıca Rewe ve Edeka gibi zincir marketlerde her zaman bulunur. Özellikle kimler tüketiyor?