Şişmanlığın anatomisi

Şişmanlık vücuttaki yağ miktarının normalden fazla olduğu durumdur. İdeal ağırlığın üzerinde olmak her zaman şişman olmak anlamına gelmez. Örneğin kasları çok gelişmiş bir atletin ağırlığı, ideal ağırlığın üzerinde olabilir, ama beden yağ dokusu normaldir. İdeal ağırlık birçok yöntemle hesaplanabilir. İdeal ağırlığın saptanması için kullanılan yöntemlerden biri (boy 100) formülüdür. Örneğin 170 santimetre uzunluktaki biri 170-100= 70 kilogram olmalıdır. Bu her zaman uygulanan bir yöntem değildir. Eksiktir. İdeal ağırlığı VKİ (Vücut Kitle Endeksi)= Ağırlık(kg)/Boy (metrekare) olarak hesaplamak gerekir.

VKİ
Düşük kilolu: 20den küçük
Normal kilolu: 20-25
Fazla kilolu: 25-29.9 (kadın 26-29,erkek 27-30
Şişman: 30.0-39.9 (kadın 29dan büyük,erkek 30dan büyük)

Türü de önemli
İki tür şişmanlık var. Elma tipi (android tip): Yağların karın bölgesinde toplanması. Armut tipi(jinoid tip) : Yağların daha çok kalça-basende toplanması Kalp hastalıklarına daha yatkın olanlar android olanlardır. Bunlarda bel/kalça oranı da yüksektir. Yağları daha çok bel ve üstü kısımda toplananlarda kalpdamar hastalıkları riski fazladır. Elma tipi denilen vücutlardaki yağlar aktif yağlardır. Yağları daha çok kalça ve alt kısımda toplananlarda ise depo yağ oranı fazladır.

Bel/kalça oranı da şişmanlık ölçütüdür. Bel/kalça oranı normalde 0.70den küçük olmalıdır. Kadın için 0.80, erkek için 0.95ten büyük olması şişmanlık göstergesidir. Daha basit bir yöntemle sadece bel çevresini ölçerek de şişmanlık saptanabilir.
Bel çevresi

Erkek
94cm üzerindeyse risk
102 üzerindeyse yüksek risk

kadın
80cm üzerindeyse risk
88cm üzerindeyse yüksek risk

Bel çevresindeki artış android şişmanlığa yatkınlık gösterir ve kalp hastalığı riski artar.

Şişmanlıkta risk faktörleri
Fiziksel aktivitede azalma Beslenme alışkanlıkları Yaş Cinsiyet (kadın) Eğitim düzeyi Evlilik Doğum sayısı Sigarayı bırakma Alkol

Şişmanlığın zararları
Şeker hastalığı
Hipertansiyon Kan yağlarının yükselmesi Hipertansiyon ve kan yağlarının yükselmesine bağlı olarak koroner kalp hastalığı Kadınlarda safra taşları Nefes darlığı ve uyku bozuklukları Adet bozuklukları Kas, eklem ve iskelet sistemi hastalıkları Gebelik komplikasyonları Psikolojik bozukluklar Gençlerde güven duygusunun azalması Şişmanlığa bağlı kazalar Mide şikayetleri

Sağlıklı zayıflamak için
Kesinlikle tek tip gıda rejimi yapmayın. Diyet bir süre uygulanıp bırakılacak değil yaşam boyu benimsenecek nitelikte olmalıdır. Öğün sayısı artırılmalı, azar azar ve sık sık yemek yenmeli, kesinlikle öğün atlanmamalıdır. Ekmeği kızartarak yemek kalorisini azaltmaz, tam tersine tokluk hissi yaratmayarak (kaybettiği su nedeniyle) daha fazla yeme isteği yaratır. Çiğ sebze ve meyve, diyetlerde bolca bulunmalıdır. Hem tokluk hissi yaratır hem de vitamin ve mineral ihtiyacını az kaloriyle giderir. Ekmeği ve yağı tamamen keserek diyet yapılmamalıdır. Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek, katı yağ yerine sıvı yağ kullanılmalıdır. Günde 7-8 bardak su mutlaka içilmelidir. Yiyecekler çok iyi şekilde çiğnenmelidir. Diyet yaparken vücudun sarkmasını önleyecek, ağır olmayan sporlar yapılması uygundur. Sık sık şok diyetlerle zayıflayıp, ardından kilo almak metabolizmayı altüst eder. Diyette kırmızı et çok az tüketilmeli yerine balık ve tavuk eti tercih edilmelidir. Diyette süt, yoğurt ve peynire mutlaka yer verilmelidir. Piyasada diyet ürünü diye satılan yiyecekler kesinlikle serbest değildir.

Şişmanlığın tedavi yöntemleri
Eğitim Diyet Egzersiz Davranış tedavisi İlaç Cerrahi tedavi İlaç ve cerrahi tedavi morbid obez dediğimiz aşırı şişman VKİ 40ın üzerinde olanlarda uygulanması gereken bir yöntemdir. Riskleri vardır. Cerrahi tedavide midenin küçültülmesi, balon indirilmesi gibi gıda alımını azaltmaya yönelik müdahaleler yapılır. Diyetin bireyin yaş, cins, vücut ağırlığı, boy, aktivitesi, sosyoekonomik durumu, çalışma koşullarına ve eğitim düzeyine uygun olması gereklidir. Aksi taktirde diyet uygulanamaz.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),