Şişmanlığın anatomisi

Şişmanlık vücuttaki yağ miktarının normalden fazla olduğu durumdur. İdeal ağırlığın üzerinde olmak her zaman şişman olmak anlamına gelmez. Örneğin kasları çok gelişmiş bir atletin ağırlığı, ideal ağırlığın üzerinde olabilir, ama beden yağ dokusu normaldir. İdeal ağırlık birçok yöntemle hesaplanabilir. İdeal ağırlığın saptanması için kullanılan yöntemlerden biri (boy 100) formülüdür. Örneğin 170 santimetre uzunluktaki biri 170-100= 70 kilogram olmalıdır. Bu her zaman uygulanan bir yöntem değildir. Eksiktir. İdeal ağırlığı VKİ (Vücut Kitle Endeksi)= Ağırlık(kg)/Boy (metrekare) olarak hesaplamak gerekir.

VKİ
Düşük kilolu: 20den küçük
Normal kilolu: 20-25
Fazla kilolu: 25-29.9 (kadın 26-29,erkek 27-30
Şişman: 30.0-39.9 (kadın 29dan büyük,erkek 30dan büyük)

Türü de önemli
İki tür şişmanlık var. Elma tipi (android tip): Yağların karın bölgesinde toplanması. Armut tipi(jinoid tip) : Yağların daha çok kalça-basende toplanması Kalp hastalıklarına daha yatkın olanlar android olanlardır. Bunlarda bel/kalça oranı da yüksektir. Yağları daha çok bel ve üstü kısımda toplananlarda kalpdamar hastalıkları riski fazladır. Elma tipi denilen vücutlardaki yağlar aktif yağlardır. Yağları daha çok kalça ve alt kısımda toplananlarda ise depo yağ oranı fazladır.

Bel/kalça oranı da şişmanlık ölçütüdür. Bel/kalça oranı normalde 0.70den küçük olmalıdır. Kadın için 0.80, erkek için 0.95ten büyük olması şişmanlık göstergesidir. Daha basit bir yöntemle sadece bel çevresini ölçerek de şişmanlık saptanabilir.
Bel çevresi

Erkek
94cm üzerindeyse risk
102 üzerindeyse yüksek risk

kadın
80cm üzerindeyse risk
88cm üzerindeyse yüksek risk

Bel çevresindeki artış android şişmanlığa yatkınlık gösterir ve kalp hastalığı riski artar.

Şişmanlıkta risk faktörleri
Fiziksel aktivitede azalma Beslenme alışkanlıkları Yaş Cinsiyet (kadın) Eğitim düzeyi Evlilik Doğum sayısı Sigarayı bırakma Alkol

Şişmanlığın zararları
Şeker hastalığı
Hipertansiyon Kan yağlarının yükselmesi Hipertansiyon ve kan yağlarının yükselmesine bağlı olarak koroner kalp hastalığı Kadınlarda safra taşları Nefes darlığı ve uyku bozuklukları Adet bozuklukları Kas, eklem ve iskelet sistemi hastalıkları Gebelik komplikasyonları Psikolojik bozukluklar Gençlerde güven duygusunun azalması Şişmanlığa bağlı kazalar Mide şikayetleri

Sağlıklı zayıflamak için
Kesinlikle tek tip gıda rejimi yapmayın. Diyet bir süre uygulanıp bırakılacak değil yaşam boyu benimsenecek nitelikte olmalıdır. Öğün sayısı artırılmalı, azar azar ve sık sık yemek yenmeli, kesinlikle öğün atlanmamalıdır. Ekmeği kızartarak yemek kalorisini azaltmaz, tam tersine tokluk hissi yaratmayarak (kaybettiği su nedeniyle) daha fazla yeme isteği yaratır. Çiğ sebze ve meyve, diyetlerde bolca bulunmalıdır. Hem tokluk hissi yaratır hem de vitamin ve mineral ihtiyacını az kaloriyle giderir. Ekmeği ve yağı tamamen keserek diyet yapılmamalıdır. Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek, katı yağ yerine sıvı yağ kullanılmalıdır. Günde 7-8 bardak su mutlaka içilmelidir. Yiyecekler çok iyi şekilde çiğnenmelidir. Diyet yaparken vücudun sarkmasını önleyecek, ağır olmayan sporlar yapılması uygundur. Sık sık şok diyetlerle zayıflayıp, ardından kilo almak metabolizmayı altüst eder. Diyette kırmızı et çok az tüketilmeli yerine balık ve tavuk eti tercih edilmelidir. Diyette süt, yoğurt ve peynire mutlaka yer verilmelidir. Piyasada diyet ürünü diye satılan yiyecekler kesinlikle serbest değildir.

Şişmanlığın tedavi yöntemleri
Eğitim Diyet Egzersiz Davranış tedavisi İlaç Cerrahi tedavi İlaç ve cerrahi tedavi morbid obez dediğimiz aşırı şişman VKİ 40ın üzerinde olanlarda uygulanması gereken bir yöntemdir. Riskleri vardır. Cerrahi tedavide midenin küçültülmesi, balon indirilmesi gibi gıda alımını azaltmaya yönelik müdahaleler yapılır. Diyetin bireyin yaş, cins, vücut ağırlığı, boy, aktivitesi, sosyoekonomik durumu, çalışma koşullarına ve eğitim düzeyine uygun olması gereklidir. Aksi taktirde diyet uygulanamaz.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Beyaz Et Sektöründe Büyük Operasyon

Türkiye'nin beyaz et sektöründe faaliyet gösteren şirketlerine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. Yetkili makamlar tarafından yapılan açıklamaya göre, serbest rekabet

Sınavdan Önce Nasıl Kahvaltı Edilmeli?

Sınav günü öğrencilerin başarısını etkileyen önemli unsurlardan biri de doğru beslenmedir. Özellikle sabah yapılan sınavlarda kahvaltı yapmak, dikkat ve odaklanma seviyesinin korunmasına yardımcı olur

LGS Öğrencilerine Beslenme Paketi Dağıtılacak

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026 yılında gerçekleştirilecek Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezî sınavda önemli bir uygulamayı hayata geçiriyor. Bu yıl ilk kez sınavın sözel ve sayısal

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa