Afiyetle Logo

Yemek Tarifleri, Pratik ve Kolay Tarifler

Brokoli nasıl tüketilmeli?

Brokoli nasıl tüketilmeli?
  1. Brokolinin faydası pişirme şekline göre değişiyor.
    Brokoli, karnabahar ya da lahana birbirleriyle yakın akraba sebzeler. Bu sebzelerin bileşimlerinde bulunan farklı yapılardaki glukozinolatların biyolojik etkileri son yıllarda sık sık gündeme geliyor. Aslında etkili olan glukosinolatlar değil bu grup bileşiklerin enzimlerle meydana gelen yapısal parçalanma ürünleri. Bitkinin hücrelerinde meydana gelen parçalanma, donma gibi herhangi bir hasar sonucu, bitkide farklı hücrelerde bulunan enzimler (mirozinaz enzimi) glukosinolatlar ile temasa gelerek bu maddenin kimyasal yapısını parçalamakta ve neticede tiyosiyanat, izotiyosiyanat ve nitril gibi maddelere dönüştürmektedir.
    İşte bu parçalanma ürünlerinin kanser hücreleri üzerinde etkili olduğu, dolayısıyla kanserlere karşı koruyucu etkisi bulunduğu deneysel olarak gösterilmiştir. İnsanlar üzerinde yürütülen çok sayıda çalışmanın sonuçları, brokoli ve karnabahar tüketimi arttıkça kolon, rektum, mide ve akciğer kanseri riskinde azalma görüldüğünü ortaya koymaktadır.

    Genellikle ortamın farklı asitlik derecesine göre farklı maddeler meydana gelmektedir; ortamın pH’sı nötr (pH 7 civarı) ise izotiyosiyanatlar (sülfürofan), düşük pH ‘da ise nitrilller oluşmaktadır. Brokoli ve lahanada temel etkili madde olan glukorafanin, enzim ile parçalanır (sülfürofan ve sülfürofan nitril meydana gelir). Sülfürofan, vücutta hasar oluşturan serbest radikaller üzerinde doğrudan etkili değildir, yani dolaylı bir antioksidandır (ilgilenenler için; Faz II detoksifikasyon enzimlerini tetikleyerek uzun süreli antioksidan etki gösterir).

    Brokoli bitkisinin 50 kadar farklı tipi bulunmaktadır ve glukosinolat miktarı mevcut bu tipler arasında büyük bir değişim göstermektedir: Yani bazı brokoli türlerinde glukosinolat miktarı yüksek, bazılarında ise düşüktür (Değerler 4,0 - 35,6 mikromol/g arasında değişmektedir).

    BUZDOLABINDA SAKLANMALI

    Brokoli sebze olarak toplandıktan sonra hemen bozulmaya başlar, bu bakımdan serin (0-4 derecede) yerlerde saklanması gerekir. Toplandıktan sonra oda ısısında (20 derecede) saklandığında glukosinolat miktarının beş gün içerisinde yüzde 82 oranında azaldığı, buzdolabının sebzelik kısmında (4 derecede) ise kaybın yüzde 31’e düştüğü bildirilmektedir. Yani ister buzdolabında, ister oda ısısında sakla etkili bileşenlerinde bir kayıp kaçınılmaz, ama buzdolabında kayıp daha düşük.

    Toplanan brokolinin kalitesini koruması için ideal nem oranı yüzde 98-100 gibi yüksek oranlardır. Düşük nem oranında 20 derecede beş gün tutulduğunda glukosinolat oranında kayıp yüzde 80 civarındadır. Aynı şekilde açık ambalajlarda 20 derecede bekletildiğinde ilk üç gün içerisinde kayıp yüzde 50 civarındadır. Halbuki plastik torbalarda yüzde 90 nemde aynı koşullarda saklandığında belirgin bir kayıp görülmemektedir. Glukosinolat kaybı brokoli gibi sebzelerin görüntü kalitesiyle de belirgin düşme göstermektedir, mesela sararmış brokolide, muhtemelen hücrelerin parçalanarak enzimle değişime uğraması nedeniyle etkili bileşen miktarı azalmaktadır. Brokolinin buzdolabında (4 derecede, sebzelik kısmı) tutulması durumunda bir hafta içerisinde açık kutuda yüzde 60 nem veya plastik torbada yüzde 100 nem altında tutulmasıyla dikkati çeken bir kayıp görülmemektedir.

    YÜKSEK ATEŞ DE ZARARLI

    Brokoli ve lahananın oda ısısında (20 derece civarında) kesilmesi ve saklanması sırasında alifatik glukosinolatların yapısında belirgin düşme görülmesine karşılık bazı indol glukosinolatların miktarında artış gözlenmiştir.

    Glukosinolatlar, suda çözünerek pişirme suyuna sızar. Brokoli ailesi bitkilerinin 9-15 dakika kaynatılmasıyla bu maddenin yüzde 18-59 oranında kayba uğradığı tespit edilmiştir. Daha az suyla yapılan pişirmelerde, mesela mikrodalga veya buharla pişirmede, glukosinolat kaybı azaltılabilmektedir. Ancak bu işlemlerin yüksek ateş veya yüksek dalga frekanslarında (850-900 W) yapılması durumunda enzim tahrip olacağından glukosinolatların etkili hale dönüşümü sağlanamayacaktır. İnsanlar üzerinde yürütülen bazı çalışmalarda, enziminin (mirozinaz) etkisiz hale dönüşmesi ya da bozunmasıyla brokoli, lahana, karnabahar gibi sebzelerde izotiyosiyanatların vücut tarafından emilmesinde belirgin bir azalma görülmüştür.

    Sonuç olarak, brokoli, lahana, karnabahar gibi sebzelerin sağlığımız için yararları içerisindeki bazı bileşenlerin enzimlerle dönüşümüne bağlıdır. Dolayısıyla bu bitkilerin saklanma koşulları ve pişirme şekli daha yararlı olabilmesi için önemlidir.

    Brokoli meme kanserini önlüyor
    "ABD'de yapılan bir araştırmaya göre, brokoli meme kanserini önleyebilir, hatta iyileştirebilir. ABD'de Michigan Üniversitesi Kanser Araştırmaları Merkezi uzmanlarının fare üzerinde yaptıkları deneyler sonucunda brokolinin meme kanserinin gelişmesini engellediğini gördü.

    Araştırmada brokolinin içerdiği sülforafan maddesinin kanserli kök hücresini öldürdüğünü bunun sonucunda da hastalığın oluşumunun ve yayılmasının engellediği ortaya çıktı. Sülforafan maddesi brüksel lahanası, turp, karnıbahar ve lahanada da bulunuyor."

    Prof. Dr. Erdem YEŞİLADA
    Star




Beslenme ve Yaşam Haberleri

The Best Bakeries in New York City: Worth the Hype or Not?

The Best Bakeries in New York City: Worth the Hype or Not?

Guided by follower recommendations, Mackenzie Lee embarks on a culinary tour across New York City to put the city's most talked-about bakeries, bagel shops, and viral coffee spots to

2$ BUREK from Kosovo Girl in Podgorica, Montenegro

2$ BUREK from Kosovo Girl in Podgorica, Montenegro

A Culinary and Cultural Break in Montenegro’s Capital: A €2 Burek and the Orthodox Cathedral The Balkans offer travelers heartfelt stories around every corner, fueled by

Where Tradition Meets Innovation in Budva: Authentic Montenegrin Burek

Where Tradition Meets Innovation in Budva: Authentic Montenegrin Burek

Where Tradition Meets Innovation in Budva: Authentic Montenegrin Burek While tourists visiting Montenegro pay an average of €15 per person for a meal, locals satisfy their hunger

Culinary Art at Monaco’s Peak: Le Louis XV – Alain Ducasse Experience

Culinary Art at Monaco’s Peak: Le Louis XV – Alain Ducasse Experience

Located inside the legendary Hôtel de Paris in Monaco, the 3-Michelin-starred Le Louis XV – Alain Ducasse is not merely a high-gastronomy destination; it is one of the world's most luxurious restauran

Crispy and Authentic: A Guide to Traditional Balkan Meat Burek

Crispy and Authentic: A Guide to Traditional Balkan Meat Burek

Burek is one of the most iconic culinary staples of the Balkans—a masterclass in pastry making that features paper-thin, flaky layers of dough paired with a well-balanced savory filling. In an ep

What is the Burek? (Montenegro and Tivat)

What is the Burek? (Montenegro and Tivat)

Discovering Burek: The Ultimate Balkan Comfort Food in Montenegro When traveling through the Balkans, one culinary staple continuously stands out among locals and tourists alike: burek (or ber

Alman waffle vişne soslu

Alman waffle vişne soslu

Nefis ve Pratik Waffel Tarifi: Ev Yapımı Klasik Lezzet Taptaze, fırından yeni çıkmış çıtır çıtır bir waffle, günün her saatinde tatlı krizlerini bastırmanın en lezzetli yollarından

Pilav tenceresi neden yayvan ve daha geniş olur?

Pilav tenceresi neden yayvan ve daha geniş olur?

Neden pilav tenceresi özel geniş dir? Eşit ısı alarak pirinç pişmesi lapa olmaması içindir.Fazla üst üste gelmemesi gerekir pişerken. Servis esnasındada piincin gene yayvan bir tabakta sunulmas

Marli home cake izmirin yeni markası

Marli home cake izmirin yeni markası

Geleneksel ev yapımı kek kültürü, modern mutfak anlayışıyla birleştiğinde ortaya sadece bir tatlı değil, aynı zamanda görsel bir şölen ve zanaat çıkar. Marli Home Cake, evde kek pişirme ve sunma sanat

Peşmelma (Peche melba) Şeftali Meyve Tatlısı

Peşmelma (Peche melba) Şeftali Meyve Tatlısı

Masterchefte Enesin yaptığı bu taifte şeftalilerin kararında haşlanması gerekiyor. Sonra soğuk buzlu suya alınır.Kabukları güzel bir şekilde temizlenir.Buzdolabına alınır. Meyve sosu için frambu