Dengeli Beslenme

Canlılarda büyüme, sağlık, üreme için gerekli besin maddelerinin alınması. Besinler, bedende gerçekleşen kimyasal tepkimeler için gerekli kimyasal enerjinin yanı sıra, bedene destek olan, hücrelerin oluşması ve yenilenmesi için gereken maddeleri de sağlarlar. Canlıların varlıklarını sürdürebilmeleri için çeşitli kimyasal bileşenler içeren besinler almaları gerekir. Sporculara güç kazandırmak için ya da şişmanlık, şeker hastalığı ve kalıtımsal bozukluklar gibi sorunlara da karşı da, özel beslenme rejimleri uygulanabilir. Dengeli bir rejimde kişinin aldığı kalori, bedenin gereksinmesine uygun olmalıdır. Beslenme rejiminin önemli bileşenleri proteinler, yağlar, karbonhidratlar, su, vitaminler ve tuzlar ile bazı az bulunan elementlerdir. Bunlar uygun ve dengeli biçimde alınmazlarsa, beslenme bozukluğu hastalıkları ortaya çıkar.

Kişinin dengeli beslenmesi için alınan besinler 5 grupta incelenir:
Tahıl ve Ekmek Grubu
Süt ve Yoğurt Grubu
Et Grubu
Sebze ve Meyve Grubu
Yağ ve Şeker Grubu

KARBONHİDRATLAR: Vücudun temel enerji kaynağıdır. Kişinin günlük enerji gereksiniminin %55'i karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan bu bileşikler yiyeceklerde daha çok şeker ve nişasta biçiminde bulunur. Örneğin üzüm şekeri denen glikoz en basit karbonhidratlardan, yumrulu bitkilerin köklerinde depolanan nişasta ise en karmaşık karbonhidratlardan biridir. Karbonhidratça zengin yiyeceklerin yapısında genellikle glikozdan daha karmaşık şekerler ve nişastalar bulunur. Ama bu bileşiklerin tümü sindirim sıraında parçalanarak glikoza indirgendiğinden, yiyeceklerdeki bütün karbonhidratlar sonunda glikoz olarak kana geçer ve karaciğerde glikojen biçiminde depolanır. Vücuda enerji gerektiğinde, karaciğerdeki glikojen yeniden glikoza dönüşerek kan dolaşımı aracılığıyla hücrelere dağıtılır. Bu nedenle, kanda bulunduğu için kan şekeri de denen glikoz vücudun temel enerji kaynağıdır.

PROTEİNLER: Vücudun yapı taşlarıdır. Kemikler, kaslar, deri, sinirler, kısacası vücudun büyük bölümü proteinlerden oluşur. Yiyeceklerle alınan proteinler sindirim sırasında parçalanarak aminoasitlerine ayrışır ve vücut, bu aminoasit deposundan seçtiği uygun yapıtaşlarını yeniden bir araya getirerek kendi dokularını oluşturan proteinleri yapabilir. Protein açısından zengin olan başlıca hayvansal yiyecekler yunurta, et, balık, peynir ve süt, bitkisel yiyecekler ise ekmek, patates, fındık ve ceviz gibi kabuklu yemişler, bezelye, fasulye ve mercimektir.
1 gr protein 4 Kal'lik bir enerji sağlar. Günlük enerjinin %10-15'i proteinden gelmelidir. Beslenmemizde proteinden zengin besinlere ihtiyaçtan fazla tüketmek, yetersiz tüketmek kadar zararlıdır.

YAĞLAR: Vücudun enerji ihtiyacında bir diğer besin grubu da yağlardır. Yağlar da karbon, hidrojen, ve oksijenden oluşur. Tereyağı, yağlı et, kaymak, peynir ve yumurta gibi yiyeceklerden alınan hayvansal yağlar ile mısır, ayçiçeği, fındık ve ceviz gibi yağlı tohumlardan elde edilen bitkisel yağlar dengeli beslenmede önemli bir yer tutar. Ama bu temel besinlerin fazla alınması zararlı olabilir. Bazı yağların kalp hastalıkları olasılığını artırdığına inanan birçok doktor, sağlıklı bir yaşam için özellikle hayvansal yağların fazla yenmemesini salık verir. 1 gr. yağ 9 Kal enerji sağlamaktadır.

VİTAMİNLER: Vücuttaki bir takım biokimyasal işlemlerin devamında rol oynarlar, vücudun direncini artırır ve bazı vitaminler, vücuda alınan çoklu doymamış yağ asitlerinin oksidasyonunu önlerler. İlk bulunan vitaminler alfabenin değişik harfleriyle adlandırılmıştı. Sonradan bu bileşiklerin kimyasal yapıları belirlenince, askorbik asit, tiyamin ya da riboflavin gibi bilimsel adlar verildi. Ama bugün bile, vitaminlerin A, B, C gibi harflerle anılması çok yaygındır. Vitaminlerin çok az miktarda alınması vücut için yeterli olduğundan, çeşitli yiyeceklerle dengeli beslenen kişilerde vitamin eksikliği görülmez. Yalnız bazı hastalıklarda doktorlar, vücut sağlığına kavuşuncaya kadar normalden daha fazla vitamin alınmasını önerirler. Ama olağan koşullarda yiyeceklerdekiyle yetinmeyip gereğinden çok vitamin almanın hiçbir yararı yoktur; çünkü vitaminlerin çoğu vücutta depolanmaz ve günlük gereksinimden fazlası idrarla birlikte dışarı atılır.

MİNERALLER: Mineraller vücudun sağlılı kalabilmesi için gerekli olam kimyasal elementler ile bu elementlerin inorganik bileşikleridir. Her mineralin, öbür besin maddelerinin etkisini güçlendiren tamamlayıcı bir görevi vardır. En çok sütte ve süt ürünlerinde bulunan kalsiyum, kemiklerin ve dişlerin sağlıklı gelişmesinde önemli rol oynar. Süt ürünlerinde, yumurta sarısında, baklagillerde ve kuru yemişlerde bulunan fosfor da kemik ve dişlerin, kas ve sinir dokusunun yapıtaşlarındandır. İçme sularında bulunan flüorun da diş çürümelerini önlediği saptanmıştır.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Tteokbokki Nedir?

Tteokbokki (떡볶이), Kore mutfağına ait çok popüler bir sokak yemeğidir. Ana malzemesi pirinç keki (tteok) olan bu yemek, genellikle acı kırmızı biber sosu (gochujang) ile pişirilir. İçinde Neler Var?

Kore dizilerinde yemek kültürü etkisi

Positively Yours” gibi modern Kore yaşamını ve günlük ilişkileri anlattığı için dizide sıkça ev yemekleri, sokak lezzetleri ve sıcak içecek sahneleri görülür. Kore dizilerinde yemek, karakterler arası

Rooibos Çayı Nedir? Dünyada Hangi Ülkelerde Tüketilir?

Rooibos çayı, Güney Afrika’ya özgü Aspalathus linearis bitkisinin yapraklarından elde edilen doğal ve kafeinsiz bir bitki çayıdır. “Rooibos” kelimesi Afrikaans dilinde “kızıl çalı” anlamına gelir. Dem

Hamile kadınlara hangi çay iyi gelir?

Hamilelik döneminde beslenme kadar içecek seçimi de önemlidir. Bitki çayları doğal görünse de her bitki hamilelikte güvenli değildir. Bu nedenle çay tüketirken dikkatli olmak gerekir. Bazı çaylar mide

Ramazan’da Almanya’da Tercih Edebileceğiniz Restoranlar

Ramazan ayında Almanya’da yaşayan Müslümanlar için iftar organizasyonları hem ailece hem de arkadaş gruplarıyla sosyal bir buluşma haline gelir. Almanya’da geniş bir Türk ve Müslüman nüfus bulunduğu i

Almanyada market alışverişinde bunlara dikkat edin

Almanya’da Market Alışverişi: Bilinmesi Gerekenler ve Akıllı Stratejiler Almanya’da market alışverişi, Türkiye’ye kıyasla bazı önemli farklılıklar içerir. Fiyat sistemi, indirim kültürü, depozito

Almanyada Konyalıların tercih ettği yemekler ve restoranlar

Konyalılar ve Yeme Kültürü Konyalılar genelde: Ev yemeklerini tercih ederler: etli ekmek, bamya, kuru fasulye, pilav gibi ev lezzetleri Yerel Türk restoranlarına giderler: özellikle kebap, pi

Rusya’da Blinçik Yapan Restoranlar: Gelenekten Günlük Hayata Uzanan Bir Lezzet Kültürü

Rusya’da Blinçik Yapan Restoranlar: Gelenekten Günlük Hayata Uzanan Bir Lezzet Kültürü Rus mutfağının en köklü simgelerinden biri olan blinçik (blini), yalnızca ev mutfaklarında değil, ülke genelin

Blinçik Yaparken Yapılan Hatalar

Blinçik Yaparken Yapılan Hatalar Blinçik yapımı basit gibi görünse de, küçük teknik hatalar sonucun tamamen değişmesine neden olabilir. Doğru kıvam, doğru ısı ve doğru zamanlama blinçiğin temelini

Tavuk Pişirirken Yapılan Hatalar

Tavuk, mutfaklarda en sık tercih edilen protein kaynaklarından biridir. Ancak doğru pişirilmediğinde hem lezzet kaybına hem de sağlık risklerine yol açabilir. Tavuk etinin kuru, sert ya da tatsız olma