Konstipasyon(Kabızlık) Nedir?

Konstipasyon kişiler arasında farklı anlamları olan bir semptomdur. Genellikle defekasyonun sık olmaması olarak ifade edilir, fakat gaitanın hacim ve ağırlık olarak azalması, defekasyon için zorlanma ihtiyacı, defekasyon sonrası var olan tam boşaltamama hissi ya da normal bir tuvalet fonksiyonu için ilaç alma ihtiyacının olması şeklinde de ifade edilmektedir.

Bir çok insan için günde ya da haftada 3 kez defekasyon normal olabilir. Başkaları haftada veya daha uzun süre içinde bir kez defekasyon yapmaktadır ve hiçbir rahatsızlık hissetmemektedirler. Normal barsak alışkanlığının diet ile ilişkisi vardır. Sağlıklı bir defekasyon için günde 25 30 gram lif ve 2 3lt sıvı alınmalıdır. Sporunda düzenli defekasyona olumlu etkisi vardır.

Toplumun yaklaşık %80i yaşamlarının bir döneminde kabızlıktan yakınırlar ve kısa süreli kabızlık normaldir. Haftada 3 defadan daha az defekasyon kabızlık olarak değerlendirilebilir. Herkesin günde en az bir kez defekasyon yapması gerekir anlayışı gereksiz ilaç kullanımına yol açmıştır ki bu görüş terkedilmiştir.

Konstipasyon Sebebi Nedir?

Yeterince lif ve sıvı almamak, sedenter yaşam, yer ve çevre değişiklikleri gibi bir çok nedeni olabilir. Seyehat, hamilelik ve dietteki değişikliklerde kabızlık artar. Tuvalet ihtiyacını erteleme alışkanlığı da kabızlık nedeni olabilir.

Kabızlığın daha ciddi nedenleri barsakta yer kaplayan kitle veya barsağı daraltan hastalıklardır, bu nedenle ısrar eden kabızlıklarda bu konu ile ilgili bir doktora danışmak faydalı olur. Kabızlık nadiren skleroderma, lupus gibi hastalıkların veya tiroid, multipl skleroz, parkinson, felç, omurilik yaralanması gibi sinir sistemi ve endokrin sistem hastalıklarının bir belirtisi olarak da görülebilir.

İlaçlar Konstipasyona Neden Olabilir mi?

Evet, ağrı kesiciler, antidepresanlar, tranklizanlar, diğer psikiatri ilaçları, tansiyon ilaçları, diüretikler, demir preparatları, calciumlu preparatlar, aluminyum içeren antiasidler konstipasyona neden olabilirler ya da konstipasyon varsa daha da kötüleştirirler.

Konstipasyonu Olanlar Hangi Durumda Doktora Başvurmalıdır?

Tuvalet alışkanlığında herhangi bir değişiklik ( gaita sıklığında veya mikarında artma ya da azalma, defekasyonda artan bir zorluk gibi ) dikkat gerektirir. Kabızlığın 3 haftadan fazla sürdüğü durumlarda bu konuyla ilgili bir doktora başvurulmalıdır. Şayet gaitada kan varsa bir cerrahın değerlendirmesi doğru olur.

Konstipasyon Nedeni Nasıl Teşhis Edilir?

Konstipasyonun birçok nedeni olabilir tedavinin tam ve kolay yapılabilmesi için nedenin bulunması gerekir. Doktorunuz barsakta yer kaplayan kitle ve daralmalar gibi anatomik nedenleri araştırmak için sizi muayene edecektir.

Rektal tuşe ilk adımdır, çünkü basit bir muayenedir ve çok önemli bilgiler verir. Barsakların kolonoskopi veya lavman opaklı kolon grafisi ile incelenmesi polip, tümör, divertikül gibi nedenleri bulmaya yardımcı olur. Tetkikler neticesinde neden bulunduğunda da ona yönelik tedavi uygulanır.

Fonksiyonel nedenleri de test eden testler vardır. Örneğin marker testinde markerlar içeren kapsüller hastaya yutturulur ve birkaç gün sonra düz film çekilir. Markerların bulunduğu duruma göre barsakların muskuler tabakasına ait bozukluklarla ilgili fikir verir. Yine anüs ve rektumun fonksiyonel durumunu ölçen testler de vardır (anal manometri, defekografi gibi).

Bazı durumlarda kabızlığı açıklayacak herhangi bir neden bulunamaz ve nonspesifik olarak değerlendirilir.

Konstipasyon Nasıl Tedavi Edilir?

Hastaların büyük çoğunluğu kepek, bulgur, esmer ekmek, çeşitli meyve, sebzeden oluşan diyet ve bol sıvı alımı ile düzelir. Yaşam biçiminde değişiklik yapmak gerekebilir. Kepek gibi sindirilemeyen lifler genellikle gerekir ve kabızlığı düzeltme yanında başka faydaları da vardır. Kolesterolü düşürürler, kolonda polip ve kanser gelişmesi riskini azaltırlar ve semptomatik hemoroid gelişmesini önlerler.

Lifli gıdaların tam etkisihaftalar belkide birkaç ayı alabilir, fakat bunların en azından barsak hareketlerini arttıran laksatif ilaçlar gibi yan etkileri yoktur ve bağımlılık yapmazlar.

Tuvalete gitme alışkanlığını hergün aynı saatte olacak şekilde düzenlemek bazı hastalar için çok faydalı olmaktadır. Bazı vakalarda bio-feedback kötü çalışan anal sfinkter adelelerinin çalışmasını düzenlemektedir. Konstipasyon nedeniyle cerrahi nadiren gerekli olur.

Konstipasyon Tedavisinde Önerilenler:

Sabah aç karına su içilmeli, kahvaltı sonrası tuvalet gereksinimi için zaman ayırmalı.
Bol lifli gıda ( meyve, sebze, kepekli ekmek ) yemeli.
Bol sıvı ( en az 8 su bardağı ) içmeli.
Düzenli egzersiz yapmalı.
Tuvalet ihtiyacını ertelememeli.
Gerektiğinde doktor önerisiyle defekasyon düzenleyici ilaç almalı ( Laktuloz gibi).
Çay, kahve gibi kolonik stimülanlardan uzak durmalı.
Bazı ağrı kesiciler, antidepresanlar,demir preparatları, epilepsi ilaçları, antiasitler ve spazm antispazmodikler kostipasyona neden olabilirler, bu konuda dikkat edilmeli.
Barsak alışkanlıklarında beligin ve uzun süreli değişiklikler olduğunda doktora başvurulmalı.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),