Mikotoksinler sağlığımızı tehdit ediyor

Türkiye'nin, ihracattan dönen kırmızı biber, fındık ve incir gibi ürünlerle aşina olduğu mikotoksinler, aslında süt ve süt ürünlerine kadar tehlike saçıyor"
Türkiye'nin, ihracattan dönen kırmızı biber, fındık ve incir gibi ürünlerle aşina olduğu mikotoksinler, aslında süt ve süt ürünlerine kadar tehlike saçıyor.

Tarım ürünlerinin yaklaşık dörtte biri için tehdit oluşturan toksit küf mikotoksinleri, Türkiye'nin başını sıkça ağrıtıyor. Gıda güvenliğinin sağlanması açısından en önemli problemlerden biri olan mikotoksinler, sağlık için zararlı toksik küf tabolitler olarak tanımlanıyor. İstanbul Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Dilek Heperkan, "Mikotoksinlerin önemi ve Türkiye'de mikotoksin çalışları" başlıklı sunumunda, Türkiye'de yetiştirilen fındık, incir, kırmızı biber gibi ürünlerin yanında hububat, süt ve süt ürünleriyle zeytin gibi ürünlerde de var olan mikotoksinlerin, toplum sağlığı ve ülke ekonomisi açısından önemli tehlike oluşturduklarını ifade etti.

Tarım ürünlerinin yaklaşık yüzde 25'inin mikotoksinler açısından risk taşıdığını, mikotoksinlerin 300'den fazla çeşidi olmasına rağmen bunların sadece 5-6 tanesinin birincil derecede önemli kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Heperkan, "Avrupa'da okratoksin-A hububatta yaygın bir toksin olduğundan ekmek ve unda da sık bulunmaktadır. Avrupa'da yapılan kan tahlilleri ve süt analizleri tüketicilerin okratoksin A'ya maruz kaldıklarını göstermektedir. Özellikle Balkanlar'da Balkan endemik nefropati olarak isimlendirilen böbrek hastalığının okratoksin A ve sitrinin içeren hububat tüketimine bağlı olduğu kanıtlanmıştır" dedi.

Aynı konuyla ilgili araştırma yapan Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'nden Prof. Dr. Douglas Park ise, 2004 Nisan ve Temmuz ayları arasında Kenya'da küflü mısır tüketimi sebebiyle yaşanan aflatoksin zehirlenmeleri hatırlatarak, 317 zehirlenme vakasından 125'ünün ölümle sonuçlandığını kaydetti. Prof. Park, konunu bu derece vahim sonuçlara ulaşmasında o dönem bölgede yaşanan kuraklığın, mevsimi yağmurların ve köy şartlarındaki uygunsuz depolama koşullarının yanı sıra, alternatif yiyecek kaynaklarının katlığının da etkili olduğunu ifade etti.

Mikotoksin kontrolünde HACPP Modeli konulu sunum hazırlanan Ankara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Kadir Hakman, tarımda üretim aşamasında mikotoksin oluşumunun önlenmesi için HACCP ve "doğru tarım uygulamaları" modellerinden fazla bir şey beklememek gerektiğine dikkat çekerek, "Tarımsal üretimde mikotoksin oluşunun önlenmesi kısa dönemde oldukça zor. Gıda işlemlerinde depolarda nem kontrolü ve ayıklama bandı CCP olarak ele alındığında yarar sağlayacaktır" ifadesine yer verdi.

Prof. Dr. Hakman, hammadeye, ürüne bulaşmış olan mikoteksijenik küflerin mikotoksin oluşturabildiklerinde en önemli faktörün su aktivitesi olduğunu hatırlatarak, "Öncelikle, hammadeye bu küflerin bulaşmasının önlenmesi yerine su aktivitesinin kritik limitin altına hızla düşürülmesi çok daha etkili bir önlemdir. Mokotoksin oluşunun önlenmesinde zaman faktörü hiçbir şekilde ihmal edilemez" diye konuştu.

Çiğ sütte aflotoksin konusunda araştırma yapan Uludağ Üniversitesi, Veteriner Fakültesi'nden Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Oruç ise, Bursa'da daha önce yapılan çalışmalarda peynirlerde ve sütlerde azımsanamayacak derecede aflotoksin m1 olduğunu tespit etti. Oruç'un araştırmasında 55'i ova köylerinden, 60 tanesi dağ köylerinde olmak üzerde toplam 115 çiğ süt numunesinde yüzde 60 oranında kabul edilen limitleri aşan miktarda aflotoksin M1'e rastlandı. Oruç, hayvanların yediği yemlerde aflotoksin B1 olması durumunda, bunun karaciğerde parçalanarak aflotoksin M1 olarak sütten atıldığını söyledi. Çözüm için öncelikle yem fabrikalarının ürettiği yemin aflotoksin B1 yönünden temiz olması veya düşük miktarlar içermesi gerektiğini vurgulayan Oruç, 2. aşamada, süt üretimlerinin yemlerindeki aflotoksin B1 miktarının artmaması için taze olarak yemleri ısıtıp yedirmeleri gerektiğini kaydetti.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),