Anne sütü bebeği obezite ve kansere karşı korur

Bebek gelişimindeki önemine rağmen, Türkiye'de annelerin büyük çoğunluğu bebeklerini emzirmek yerine yapay mama kullanmayı tercih ediyor. Anne sütüne bebek doğar doğmaz başlanması gerektiğine dikkat çeken uzmanlar; bebeği alerjilerden obeziteye dek birçok hastalıktan hiçbir şeyin anne sütü kadar iyi korumayacağını ifade ediyor

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Pediatrik Gastroenteroloji Beslenme Uzmanı ve Danone Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Fügen Çullu Çokuğraş yeni doğan bebeğin beslenmesiyle ilgili sorularımızı yanıtladı:

Yeni doğan bir bebek ne zaman ve beslenmeli? Yeni doğan bebek mutlaka anne sütü beslenmelidir. Anne sütüne bebek doğar doğmaz başlanmalı. Anneden doğumdan sonra ilk gelen ve bizim kolostrum dediğimiz sütün koruyucu ve besleyici birçok özelliği vardır ve bebek mutlaka bunu almalıdır.

ENFEKSİYONLARDAN KORUR
Anne sütünün ne gibi özellikleri var? Anne sütü bebeğin ilk 6 ayında tüm makro ve mikrobesin ihtiyacını karşılar. Anne sütünün özellikleri bebeğin doğum yaşına göre de farklılıklar gösterir, örneğin doğum yaşı ufak bebeklerin annelerinde bebeğin nörolojik gelişimini sağlayan uzun zincirli yağ asitleri daha fazladır. Anne sütü bebeği büyütür, korur ve geliştirir. Anne sütünün içinde bebeğin büyüme ve gelişmesini sağlayan büyüme faktörleri var. Yeni doğanların böbrek fonksiyonları henüz tam gelişmemiştir, anne sütünün proteinleri ise buna uygundur.
Anne sütü bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini sağlar. Gelişene kadar enfeksiyonlardan korur. Annenin çevreden aldığı mikroplara karşı annede oluşan koruyucu antikorlar anne sütü yoluyla bebeğe geçer ve bebeği hastalıklardan korur. Bu koruyuculuk kısa dönemde enfeksiyon hastalıklarından ve ishallerden korur; uzun dönemde ise kronik birtakım hastalıkların (diabet, kronik enflamatuar bağırsak hastalıkları) oluşma riskini azaltmaktadır. Anne sütü ile beslenen bebeklerde bitakım kanser hastalıkları da daha az görülmektedir. Günümüzde, biliyorsunuz, obezite giderek artan bir sorun; anne sütü ile beslenme ilerideki obeziteden de korumaktadır. Anne sütü ayrıca allerjik hastalıklara karşı da koruma sağlar. Bunun yanı sıra, annenin karnında çok güvenli bir ortamdayken birden farklı bir ortama gelen bir bebek için, psikolojik gelişimi açısından da anne sütü ve o sırada duyduğu anne kokusu son derece önemlidir. Yeni doğan ve erken süt çocukluğu döneminde bu özellikleri taşıyan başka hiçbir besin yoktur. Anne sütü ile beslenen bebeklerin tat alma duyusu da diğerlerine nispeten daha iyi gelişmiştir. Ayrıca anne sütünün hazırlanması gerekmemektedir, kolay, pratik ve ucuzdur.

ORAN DÜŞÜK
Türkiye'de anne sütü ile beslenme oranı nedir?
Türkiye'de ne yazık ki bizim istediğimiz oranlara henüz ulaşmış değiliz. 1998 yılındaki nüfus ve sağlık araştırmasına göre, 0-3 ay arasındaki bebeklerin anne sütü ile beslenme oranları % 9 iken 2003'te % 27' ye çıktı. Ancak bu rakamın çok daha yükseğe çıkması gerekiyor.

Bu kadar ucuz ve önemli bir besinken neden anne sütü ile beslenme oranı düşük?
Burada çevresel etmenler çok önemli. Bizde ne yazık ki beslenme şişman bebek demek ve anne komşusunun bebeğinin daha şişman olduğunu görünce hem kendisi üzülüyor, hem de etrafından, özellikle de aile büyüklerinden ciddi baskı görüyor. Aile büyükleri anneye "Senin sütün yaramıyor" diyerek, mutlaka ilave besinler vermesi için baskı yapıyorlar. Buradan sonra maalesef işler kısır döngüye giriyor; psikolojik olarak baskı altında olan bu annenin başka besinlere de başlamasıyla sütü azalıyor ve bebeğini en mükemmel gıda olan anne sütü ile besleyebileceği yerde ne yazık ki bu şansı kaybediyor. Annelere kötü anne sütü olmadığını, bebek emdikçe anne sütünün geleceği, anne sütünün gelmesinde birtakım hormonların rol oynaması dolayısı ile annenin psikolojik olarak rahat olması gerekliliği hem annelere hem de aile büyüklerine mutlaka anlatılmalıdır.Tabii burada biz doktorlara da büyük görev düşmektedir. Böyle korkuları olan annelere vakit ayrılmalı, gerekirse haftalık kilo takibi yaparakk endişelerini gidermeliyiz. Bir başka hata da yeni doğan sarılığı sırasında anne sütünün kesilmesidir; bu da ne yazık ki anne sütünün kaybına yol açmaktadır.

Anne sütü olmadığı zaman anneler bebeklerini nasıl besliyorlar?
Anne, kendi sütünün yetersiz olduğunu düşünüp sade suya pirinç unlu, nişastalı, aslında mama olmayan ama maalesef mama adıyla satılan besinlerle besliyor. Bu besinlerde yağ, protein olmadığı için bunlarla beslenen bebekler şişman ama ciddi beslenme yetersizliği olan bebekler haline geliyorlar. Tekrar söylüyorum: Bebeklerin ilk 6 ayda tek besinleri anne sütüdür. Anne sütünün olmadığı koşullarda anne sütüne adapte edilmiş, anne sütünde olan uzun zincirli yağ asitleri, probiyotik ve prebiyotiklerle zenginleştirilmiş formüllü mamalar kullanılabilir.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),

Alaçatı da Tiramisu yemeye nedersiniz?

Alaçatı'nın dar sokaklarında, taş evlerin gölgesinde tiramisu keyfi yapabileceğin hem butik hem de klasikleşmiş harika mekanlar var. İtalyan usulü gerçek bir deneyimden, yerel pastanelerin yorumlarına

Tiramisu tarifi püf noktaları ile nasıl hazırlanır?

Gerçek bir İtalyan tiramisusu yapmak, malzemelerin bir araya getirilmesinden çok bir denge sanatıdır. Tadı hafif, dokusu ise bulut gibi olmalıdır. İşte evde yaptığın tiramisuyu bir üst seviyeye taşıya

İtalyan tatlısı Tiramisu nasıl bulundu?

Tiramisu, hem ismiyle hem de katmanlı lezzetiyle tam bir İtalyan klasiği. Ancak bu tatlının kökeni hakkında gastronomi dünyasında hala tatlı bir "savaş" devam ediyor. İsmi İtalyanca "Tira mi su" yani

Kombucha çayı nedir?

Kombu çayı (veya yaygın adıyla Kombucha), binlerce yıllık geçmişe sahip, fermente edilmiş, hafif asitli ve doğal olarak gazlı bir çay içeceğidir. Genellikle "yaşam iksiri" olarak adlandırılan bu içece

Avrupa’dan Türkiye’ye ‘Kırmızı Kart’: Şubat Ayı Pestisit Raporunda Yine Üst Sıralardayız

Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği radarı RASFF, 2026 yılının Şubat ayına dair verileri yayımladı. Rapora göre Türkiye, ihraç ettiği sebze ve meyvelerdeki aşırı tarım ilacı (pestisit) kalıntıları neden

Nehşehir simidi geçmişten günümüze değişmeyen lezzet

Nevşehir simidi, Kapadokya’nın taş fırın kültüründen doğmuş yerel bir lezzettir. Anadolu’da simit geleneği çok eskiye dayansa da her şehrin simidi farklıdır. Nevşehir simidi de bölgenin coğrafyası ve