Yağlar

1 gr yağ 9 kcal enerji verir; yani 1 gr karbonhidrat ve proteinin verdiği enerjinin iki katını. Yağlardan aldığımız kalori miktarı,günlük yiyeceklerimizin tümünden alacağımız toplam kalori miktarının %35'ini geçmemelidir.

Yağ, yağ asitlerinden oluşur. Bu yağ asitleri kimyasal yapılarına göredoymuş veya doymamış olarak sınıflandırılır ve yağın çeşidini de belirler. Tekli doymamış (monounsaturated) veya çoklu doymamış yağlar (polyunsaturated) hep doymamış yağ asitleridir. Yağların hepsi 3 birim yağ asiti ve 1 birim gliserolden oluşur; bu bileşime trigliserit denir. Yağ çeşitleri arasındaki fark,değişik yağ asitlerinden oluşmasından kaynaklanır.

Doymuş yağlar = Sağlığa zararlı yağlar

Hayvan yağları veya hayvansal ürünlerde bulunan veya bu ürünlerden yapılan yiyeceklerdeki yağlardır. İçyağı,süt,peynir ve kremada, ayrıca hindistancevizi ve hurma yağlarında bulunur. Tereyağı, %99 doymuş yağdır. Özel işlem görmüş yiyecekler,örneğin bisküviler ve kekler raf ömürlerini uzatmak için çoğunlukla doymuş yağla yapılırlar.

Doymamış yağlar = Sağlığa yararlı yağlar

Tekli doymamış yağlar (monounsaturatred): zeytinyağı, avokado, fıstık, üzüm çekirdeği yağları.

Çoklu doymamış yağlar(polyunsaturated): mısır,ayçiçeği,susam,pamuk çekirdeği,fındık,ketentohumu.

Zorunlu yağ asitleri = EFA

(Essential fatty acid) = İyileştiren yağlar

Vücut ikisi dışında birçok yağ asidini üretebiliyor! Linoeik asit (Omega 6) ve linolenik asit (omega 3). Bunlara zorunlu yağ asitleri denir. Beyin, sinir sistemi, bağışıklık sistemi, kalp ve damarlar ve cilt için hayati değer taşırlar. Eksikliklerinde en çok görülen belirti kuru cilttir. Bunlar vücutta üretilmediği için mutlaka hergün bu yağ asitlerini içeren yiyecekleri yememiz gerekir.

Omega 3
Yağlı balıklar (uskumru, somon, ringa, ton gibi), yeşil yapraklar, bal, kabakçekirdeği, keten tohumu, kenevir tohumu,zengin kaynaklar.

Omega 6
Susam, ayçiçeği çekirdeği,sebze yağları, ceviz, fındık, badem.

Dikkat! Bu yağlar ısıtılınca veya ağızları kapatılmadan saklandığında, oksijenle temas halinde zarar görür, değerlerini yitirir. Yararlı olabilmeleri için taze olmaları ve doğru şekilde saklanmaları gerekir.

Trans yağlar ve hidrojenasyon

Sebze yağları hidrojenasyon denen bir işlemden geçerek katılaştırılıp,margarine dönüştürülür. Margarin yapılırken sıvı yağ basınç altında ısıtılıp kaynatılır. Ancak bu işlemden geçen yağın yapısı bozulur. Bunlara trans yağlar adı verilir. Trans yağlar sağlığa zararlıdır: hem vücut bunlardan yararlanamaz, hem de vücudun diğer sağlıklı yağlardan yararlanmasını engeller. Birçok margarin bu yöntemle yapılır. Yağ satın alırken mutlaka paketin üzerini okuyun. Üzerinde "hidrojenasyondan geçmiş çoklu doymamış yağ" yazıyorsa bunlardan uzak durun. Yağın dışında birçok hazır yiyecekler de örneğin, bisküviler ve kekler de bunların içerir. Bazı üreticiler sebze yağlarını katılaştırıp margarine dönüştürmek için artık daha sağlıklı yöntemler kullanıyorlar.
Bir zamanlar ayçiçeği yağı, zeytinyağı, mısır yağı gibi sebze yağlarının ister sıvı, ister katı olsun hayvan yağlarına göre çok daha sağlıklı olduğu düşünülüyordu. Ama artık hidrojenasyon yöntemiyle yapılmış margarinlerin tereyağından daha zararlı olduğu biliniyor.

Trans yağlar, kandaki kolesterol seviyesi üzerinde istenmeyen etkiler yaratır. Kalp hastalıklarınan oluşmasında da etkileri vardır. Alışveriş yaparken aldığınız her ürünün paketini okumayı alışkanlık haline getirin. Trans yağ içerenleri almayın.

Zeytinyağının yararları
Zeytinyağı tekli doymamış yağdır. Önemli oranda Omega3 ve Omega6 yağları içermez, çok az trans yağ içerebilir. Soğuk presleme yöntemiyle elde edildiğinden genellikle ısıtılarak elde edilen ayçiçeği veya mısıryağlarına göre çok daha sağlıklıdır. Doymuş yağların aşırı tüketimi kalp-damar hastalıklarına yol açar. Oysa ağırlıklı olarak zeytinyağı tercih eden Akdeniz ülkelerinde kalp-damar hastalıkları daha az görülür. Birkaç yıl önce Amerikan Hastanesi'nin Türkiye genelinde yaptığı bir araştırmada, kalp krizi geçirme oranı en düşük yer Ayvalık olarak belirlendi. Ayvalık, zeytini ve zeytinyağı ile ünlü. Oradaki halk mutfağında sadece zeytinyağı kullanılıyor. (bitkilerine bile zeytinyağı döktüklerine bizzat tanık olduk!)

Ancak unutmayım ki, zeytinyağı da bir yağ çeşidi ve yağların 1 gramı 9 kalori veriyor. Zeytinyağı yararlı diye yemeklere, salatalara boca edilmemeli. İhtiyacımızdan fazla o da, yağ olarak vücudumuzda depolanacaktır.

Yağları nasıl kullanmalı?
Tüm yağlar kızdırılınca okside olur ve vücutta serbest radikallerin oluşmasına yol açar. Bu yüzden yemek pişirirken yağda kızartma, kahverengileştirme -örneğin, un helvası yapılırken margarinin unla birlikte kahverengileştirilmesi-gibi yöntemleri mümkün olduğunca az kullanmaya gayret edin. Eğer kızartma yapacaksanız öncelikle zeytinyağını, ardından tereyağını tercih edin. Çünkü bu yağlar margarinlerden daha az okside olur. Kızdırılmış halleri vücuda nisbeten daha az zarar verir.

Ayçiçeği ve mısır yağlarının havayla temas etmemesi gerekir. Bu tür yağları, ağızları iyice kapalı bir şekilde gün ışığından uzak, karanlık, serin bir ortamda saklayın ve pişirmede değil salatalarınızda kullanın.

Kaynak:Kadınsağlığı

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Eskişehir Kahve Festivali Festivali

Eskişehir Kahve Festivali 2026, kahve tutkunlarını, yerel markaları, baristaları ve müzikseverleri bir araya getiren keyifli etkinliklerden biri olarak 5–6–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek. Es

Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali 2026

Çanakkale, 2026 yılında gastronomi tutkunlarını yeniden önemli bir lezzet buluşmasında ağırlamaya hazırlanıyor. 4. Uluslararası Çanakkale Gastronomi Festivali, 6–7 Haziran 2026 tarihlerinde Çanakkale’

Salmonelle Almanyada Bir Üründe Daha Bulundu

Hazır Ürünlerde Salmonella Tehlikesi Nedir? Salmonella, gıda yoluyla bulaşabilen ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına neden olabilen bir bakteri türüdür. Genellikle çiğ tavuk, yumurta

Reeva tavuk aromalı hazır noodle ürününün de ki tehlike

Yetkililer, geri çağrılan partiye ait ürünlerin tüketilmemesini ve satın alınan markete iade edilmesini tavsiye ediyor. Ürünü tüketen ve mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı veya ateş gibi

Yiğit çay Karadenizin eşşsiz lezzeti

Yiğit Çay: Geleneksel Çay Lezzetini Modern Sofralara Taşıyan Marka Türkiye’de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın, sohbetlerin ve misafirperverliğin en önemli parçalarından

Kahve Etkinlikleri Neden Bu Kadar Popüler?

Son yıllarda kahve, yalnızca günlük tüketilen bir içecek olmaktan çıkarak sosyal bir deneyime dönüştü. Özellikle üçüncü nesil kahveciler, özel çekirdekler, filtre kahve demleme teknikleri, cold b

Carbone Newyork Dubai London Miami

Carbone New York: Klasik İtalyan-Amerikan Mutfağının Sinematik Hali Carbone, New York’un en ikonik İtalyan-Amerikan restoranlarından biri olarak gastronomi dünyasında özel bir yere sa

Al Pacino Vibe: İtalyan Yemekleri, Sinema Estetiği ve Unutulmaz Restoran Atmosferi

Al Pacino denildiğinde akla yalnızca güçlü oyunculuk performansları değil, aynı zamanda klasik İtalyan-Amerikan yemek kültürü de gelir. Özellikle The Godfather ile hafızalara kazınan loş ışıklı r

Soul Asian Street Food Kore lezzetleri

Asya sokak lezzetlerini modern sunum anlayışıyla bir araya getiren yeni nesil gastronomi markalarından biri olarak dikkat çekiyor. Son yıllarda Türkiye’de yükselen Uzak Doğu mutfağı ilgisiyle birlikte

Sanayi Street Food Festivali 17 mayısta Bornovada

Sanayi Street Food Fest, klasik gastronomi festivallerinden farklı olarak sokak kültürü, müzik, sosyal deneyim ve modern şehir yaşamını aynı atmosferde bir araya getiren yeni nesil etkinliklerden biri