Proteinsiz besinler ile diyet zararlı

Vücut yapı ve işlevini sürdürmek için, sürekli protein sağlanımı gereklidir. Proteinler, vücut protein yapımı (sentezi) için çeşitli aminoasitlerin kaynağını oluştururlar. Sağlıklı bir yetişkin, günde 9 asal aminoasitin her birinin yaklaşık 1000 mg. dolaylarında diyetle alınmasına gereksinim gösterir. Bunun dışında yine protein yapımı için yaklaşık 7 gr. asal olmayan aminoasite (azot) gereksinim vardır. Protein gereksinimi bir kerteye dek de enerji alımına bağlıdır. Artmış enerji alımı, protein tutulmasına yol açar ve azalmış enerji alımı, proteinin vücut enerji gereksinimini karşılamak üzere, kullanılmasına neden olur. Diğer bir deyiş ile “non-protein kalorilerin, protein koruyucu etkisi” vardır. Bu protein koruyucu etki, karbonhidratlar için söz konusudur.; günde 100 ile 150 gr. dolaylarında karbonhidrat alımı ile bu etki en üst düzeyde kendini gösterir; yağların böyle bir etkisi yoktur. Gebelik ve emzirme, ateş, infeksiyonlar, travma, çeşitli tüketici hastalıklar ve kötü emilim (malabsorbsiyon) (yani emilim katsayısının düşmesi) durumları günlük protein gereksiniminde artmaya yol açar.

Diyetteki protein hazmedilebilirliği ve aminoasit içeriği yönünden değişiklikler gösterir. Diyette, insan organizmasının sentezini yapamadığı, 9 aminoasit bulunmalıdır. Bunlar, lizin (lysine), lösün (leucine), izolösin (isoleucine), valin (valine), metiyonin (methionine), fenilalanin (phenylanine), triptofan (tryptophane), treonin (theonine) ve belki de, özelikle bebekler için, histidin (histidine) dir.

Üstün nitelikli proteinlerin bioavailabilitesi (yani hazım ve emilimleri) yüksektir ve biyolojik değerleri (yani, proteinlerin içerdiği aminoasitlerin yeterli miktar ve oranına bağımlı olan, emilmiş proteinin kullanım etkinliği) de yüksektir. En üst nitelikteki proteinler, yumurta ve sütte bulunur (Nitekim süt ve yumurta asal (esansiyel) aminpasitlerin 9’ u ve asal olmayan (non-esantial) aminoasitlerin 11’ i uygun miktar ve oranlarda bulunur). Tohumların, kabuklu meyvelerin, pirinç, mısır ve tahılın içerdiği proteinin niteliği daha düşüktür. Örneğin, mısırda lizin ve triptofan, soya ve yeşil bezelyede metiyonin, pirinçte lizin ve tireonin, unda ise lizin eksiktir. Bazı aminoasitler ise tamamlayıcı, yerine geçici nitelik taşırlar, örneğin, vücudun fenilalanin ve metiyonin gereksinimlerini bir kerteye dek, tirosin ve sistin mütekabilen, karşılayabilirler. Eğer aminoasitlerden herhangi biri eksik ise, vücudun protein kullanabilme, metabolize edebilme yeteneği bozulur. O halde çeşitli aminoasitlerden fakir bitkisel proteinlerin bir karışımı, her bir bitkisel proteinin biyolojik değerinden daha yükseğini sağlayacaktır; yani, her bir aminoasitin yeterli miktarlarda alınabilmesini sağlamak için, karışık bir diyete uyulması büyük bir önem taşır.

Proteinsiz bir diyette, yetişkin erkeklerin günlük vücut protein kaybı, vücut ağırlığının her bir kilogramı başına yaklaşık 0.34 gr. dır. Bununla birlikte diyetteki proteinin tümü ile kullanılamadığı, gereksinimlerin değişebilir olduğu göz önünde tutularak yetişkinler için önerilen günlük ortalama protein alımı miktarı, vücut ağırlığının her bir kilogram başına 0.8 gr. olarak kabul edilebilir. Günlük kalorik alımın yaklaşık %10 ile 15’ inin proteinden sağlanması önerilir.

Vücut gereksiniminin üzerinde alınan aminoasitler saklanmaz, depolanmaz fakat, metabolik ürünlere (üre, ürik asit) dönüşürler. Bunların karbon iskeletleri de karbonhidrat ve yağa dönüştürülür veya enerji için okside edilirler.

Beslenme ve Yaşam Haberleri

Almanyada organik meyve ve sebzeler hangi marketlerde?

Almanya'da organik (Bio) sebze ve meyvelere ulaşmak oldukça kolaydır; çünkü ülke dünyanın en gelişmiş organik pazar ağlarından birine sahiptir. Sitenizdeki okuyucular için bu durumu "nereden, nasıl ve

Süper Gıda Yulafın Bin Yıllık İnanılmaz Hikayesi

Yulaf, bugün bir "süper gıda" olarak görülse de tarih boyunca bu kadar şanslı bir bitki olmamıştır. İlginç bir şekilde, yulafın hikayesi "istenmeyen bir ot" olarak başlar. İşte yulafın antik çağlar

Fit köfte :Ekmek yerine yulaf koy

Köfteyi sadece bir protein kaynağı olmaktan çıkarıp, lif oranı yüksek bir "süper gıdaya" dönüştürmek hem sindirim sistemin hem de uzun süre tok kalman için harika bir fikir. İşte köftede lif oranı

Antik Bir Japon Sırrı ile Nasıl Kilo Verilir? (Hara Hachi Bu Metodu)

Diyet yapmanıza ve egzersiz yapmanıza rağmen hala kilo vermekte zorlanıyor musunuz? Başarılı kilo vermenin anahtar sırrını dünyanın öbür ucunda, Japonya'nın Okinawa adasında bulduk. Buna "Hara Hachi B

Modern Zamanın Gençlik İksiri: Paça Çorbası Hakkında Bilmediğiniz 5 Şaşırtıcı Gerçek

Geleneksel mutfağımızın "ağır abisi" paça çorbası, son yıllarda sosyete sofralarından sporcu diyetlerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor. Peki, neden herkes bir anda paça çorbası fanatiği oldu? Ceva

Enginar seçiminde bilinmeyenler

Urla Enginarı, sadece bir sebze değil, Türk mutfak kültüründe ve tarımında "Sakız Enginarı" olarak bilinen, coğrafi işaretle tescillenmiş çok özel bir değerdir. Senin de şu an İzmir'de olduğunu düşünü

File Market Sebze Meyveden Ceza

File Market'e yönelik Mart 2026 sonunda ciddi bir idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı ekiplerinin yaptığı denetimler sonucunda, özellikle sebze-meyve reyonundaki fiyat politikaları nedeniyl

Tarım bakanlığının Tağşiş listesinde Eker peynir markası şaşırttı

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2 Şubat 2026 tarihli güncel "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" listesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlığın dün ve bugün medyaya yansıyan güncel raporuna

Bir demlik mutluluk : Gel bir çay içelim mi?

Türkiye’nin Çay Serüveni Türkiye’de sabahın ilk ışıklarından gece yarılarına kadar bitmeyen bir senfoni vardır: İnce belli bardakta kaşığın tıkırtısı. Bizim için çay sadece bir içecek değil, dostlu

Mutfakta Ölçü Sistemleri: Un Ölçülerinin Cup, Gram ve Ons Karşılıkları

Yemek ve özellikle pastacılıkta doğru ölçü kullanımı başarılı bir tarifin en önemli unsurlarından biridir. Farklı ülkelerde farklı ölçü sistemleri kullanıldığı için tariflerde bazen cup (su bardağı),